Deneysel Diyabet Oluşturulan Sıçanlarda Limon Çekirdeği (Citrus Limonum) Ekstraktının İyileştirici Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Abdulbaki Demir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsmail Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, deneysel Diabetes mellitüs (DM) oluşturulan erkek cinsi sıçanlarda (Wistar albino) limon (Citrus limonum) meyve çekirdeği ekstraktının (CLSE) farklı dozlarda diyabet komplikasyonları üzerine etkileri araştırıldı. Deneysel muamele öncesi üç günlük 250mg/kg, 500mg/kg ve 1000mg/kg olmak üzere üç farklı dozda akut toksisite testinde ölüm tespit edilmedi. 42 adet sıçan her grupta 7 adet olacak şekilde 6 gruba ayrıldı. Gruplar; NK (normal kontrol), DK (diyabet kontrol), DAK (diyabet + akarboz 20mg/kg), DL1 (diyabet + limon çekirdeği ekstraktı 100mg/kg), DL2 (diyabet + limon çekirdeği ekstraktı 200mg/kg), DL3 (diyabet + limon çekirdeği ekstraktı 400mg/kg) gavaj yoluyla verildi. Deneysel diyabet streptozotosin (STZ) [45 mg/kg, intra peritonal (i.p)] ile sağlandı. 28 günlük deneme sürecinde 7 günde bir sıçanların kan şeker seviyeleri ve canlı ağırlıkları kaydedildi. Muameleler sonunda; aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH) serum enzim seviyeleri, C-peptit, insülin seviyesi, lipit profili [trigliserit (TG), total kolesterol (TC), HDL-kolesterol (HDL-c), LDL-kolesterol (LDL-c), VLDL)], kreatinin (CRE), üre ile total kanda glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) düzeyleri belirlendi. Öte yandan, eritrosit, beyin, böbrek ve karaciğer dokusu örneklerinde katalaz (CAT), süperoksid dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR) aktiviteleri ve redükte glutatyon (GSH) ile malondialdehit (MDA) düzeyleri ve ince bağırsakta α-glukozidaz enzim seviyesi tespit edildi. Elde edilen sonuçlara göre; bütün grupların canlı ağırlıklarında anlamlı (p≥0.05) bir değişiklik saptanmadı. Glukoz, AST, ALT, LDH, HbA1c, üre, kreatinin, TC, TG ve LDL-c düzeyleri DK grubunda NK'a göre artma (p≤0.05), ekstrakt verilen gruplarda DK grubuna göre bu parametrelerde azalma (p≤0.05) olduğu tespit edildi. HDL-c değerleri diyabetik gruplarda NK'ya göre düşük (p≤0.05) iken, ekstrakt verilen gruplar DK'a göre yüksek (p≤0.05) oldukları kaydedildi. DK grubunun MDA düzeyi eritrosit hariç diğer dokularda istatistiki açıdan önemli düzeyde (p≤0.05) artarken, antioksidan savunma sistemi unsurlarında dalgalanmalarla birlikte, söz konusu parametreler ekstrakt verilen gruplarda NK grubu değerlerine doğru çekildiği kaydedildi. Sonuç olarak; Citrus limonum meyve çekirdeği ekstraktının diyabete bağlı gelişen komplikasyonlara karşı antioksidan, anthiperglisemik, antidiyabetik ve antioksidatif etkilerinin mevcut olabileceği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Antioksidan, Antioksidan enzimler, Citrus limonum, Çekirdek, Diabetes mellitus, Limon, Lipit profili, Sıçan, STZ.