Türkiye'de döviz kuru kanalı aracılığı ile parasal aktarım mekanizmaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSNÜYE BULUT

Danışman: Celal Kızıldere

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Merkez bankaları ekonomik hedeflerine ulaşabilmek için para politikaları uygularlar. Araç olarak da para politikalarının dolaylı ve dolaysız araçlarını kullanmaktadırlar. Ekonomik faaliyetler üzerinde etkisini gösteren para otoriteleri parasal aktarım mekanizmaları aracılığı ile bunu gerçekleştirmektedirler. Parasal aktarım mekanizması; para otoritelerinin uygulamış olduğu politikaların ekonomi üzerinde nasıl ve ne yönde etki edeceğini ifade eden süreçtir. Parasal aktarım mekanizmalarının literatürde beş kanalı bulunmaktadır. Bunlar; kredi kanalı, döviz kuru kanalı, faiz oranı kanalı, varlık fiyatları kanalı ve beklenti kanalıdır. Bu beş kanaldan tezin konusu olan döviz kuru ise bir birim ülke parasının diğer bir ülke parası cinsinden fiyat değerine denir. Bu kavram iki taraflı bir ilişkiyi içerir, bu yüzden iki taraflı (nominal) döviz kuru olarak da adlandırılır. Türkiye'nin 1990-2021 dönem aralığı döviz kuru kanalının ADF Birim Kök Testi, Bayer-Hanck Eşbütünleme Testi,Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik Testi ve Toda-Yamamoto Nedensellik Testi aracılığı ile GSYH, ithalat, ihracat, net ihracat, faiz, döviz kuru, net para arzı (M3) ve enflasyon olmak üzere toplam sekiz değişken üzerinden incelenmiştir. Bu bağlamda, bu tezin amacı döviz kurunun ülke ekonomisinde pozitif mi negatif mi etki ettiğini, bu etkinin sonucunun yıllık veriler doğrultusunda nasıl olduğunu incelemektir. Döviz kuru kanalı için yapılan ampirik çalışmalar ile Türkiye'de döviz kuru kanalının işlediği ve ülke ekonomisini pozitif etkilediği bulgusu elde edilmiştir.