Hizan (Bitlis) ilçesinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin SSR (Simple Sequence Repeat) markörleriyle genetik analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMİH AYKUT

Danışman: Adnan Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında Vitis Vinifera(asma)'nın Doğu Anadolu Bölgesi'nde önemli gen merkezlerinden biri olan Hizan İlçesinin yerel çeşitleri ele alınmıştır. Bu çalışmada Hizan İlçesinde 63 genotip ve bu çeşitlerle genetik özelliklerinin karşılaştırılması amacıyla da Harran Üniversitesi Asma bahçesinde 3 standart çeşit kullanılmıştır. Hizan yöresine ait 63 üzüm çeşidi ile 3 referans çeşidin 10 SSR lokusu (VrZAG79,VVMD5, VMC2C3, VVMD24, VVMD27, VVMD28, VVS2, VrZAG62, VVMD7 veVVMD31) ile genetik analizleri sonucu toplam 192 allel elde edilirken, ortalama allel sayısı 19.2 olarak tespit edilmiştir. 10 SSR lokusu değerlendirildiğinde sonuçlarımızda en yüksek allel sayısı VVMD28 (26 allel) lokusunda, en düşük allel çeşitliliği ise VVDM31 (11 allel) lokusunda bulunmuş olup, diğer lokuslardaki allel sayıları 15-20 arası değişmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; 8 ayrı genotip [isimleri farklı (sinonim) ve allel büyüklükleri aynı olan (%94.4)] tespit ettik. Bu çeşitler Siyah Kişmiş ile Kırmızı Üzüm, Tilka piri ile Şaibi, Yediveren ile Hümeydive İlkeren (Siyah) ile Kolati' dir. Hizan İlçesi yerel çeşitlerinin SSR düzeyinde tanımlanmasına yönelik ilk olarak gerçekleştirilen bu araştırmada, elde edilen bulgular ileride yürütülecek diğer çalışmalara ışık tutacak niteliktedir.