Farklı Yetiştirici Koşullarında Morkaraman Koyunlarının Kırkım Sonu Canlı Ağırlığı ve Kirli Yapağı Verimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İrfan İnan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Turgut Aygün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, farklı yetiştirici koşullarındaki Morkaraman koyunlarının kırkım sonu canlı ağırlığı, kirli yapağı verimi ve randıman özelliği incelenmiştir. Hayvan materyalini, Muş iline bağlı Alican köyünde 50 baş, Boyuncuk köyünde 50 baş, Bozbulut köyünde 48 baş, Çiçekli köyünde 50 baş ve Yukarısızma köyünde 50 baş olmak üzere toplam 248 baş koyun oluşturmuştur. Morkaraman koyunlarında kırkım işlemi, Haziran ayı başı ile Temmuz ayı başı arasında kırkım makası kullanılarak elle yapılmıştır. Her koyuna ait kirli yapağı gömleği ve kırkım sonu canlı ağırlığı 100 g'a duyarlı elektronik dijital baskül ile tartılarak koyunların kirli yapağı ağırlığı ve kırkım sonu canlı ağırlığı belirlenmiştir. Daha sonra, analize yetecek miktarda ve örnek alma tekniğine uygun bir şekilde her sürüden 12'şer baş 2-6 yaş aralığında, koyunun sağ omuz son kaburga bölgesinden yaklaşık 15-20 g civarında yapağı numuneleri alınarak uygun numune poşetlerine bırakılmıştır. Numunelerin randıman tayini Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölüm laboratuvarında yapılmıştır. Elde edilen verilere ilişkin istatistik analizler SAS paket programına göre bilgisayarda yapılmıştır. Morkaraman koyunlarında kirli yapağı verimi üzerine yaşın etkisi Alican, Boyuncuk, Bozbulut, Çiçekli ve Yukarısızma köylerinde önemsiz (p>0.05), kırkım sonu canlı ağırlığın etkisi ise önemli (p 0.05); kırkım sonu canlı ağırlığın etkisi istatistik olarak önemli (p<0.01) bulunmuştur. Alican, Boyuncuk, Bozbulut, Çiçekli ve Yukarısızma köylerinde yetiştirilen Morkaraman koyunlarında kirli yapağı verimine ilişkin En-Küçük Kareler ortalamaları sırasıyla 1.51±0.05, 1.45±0.05, 1.39±0.05, 1.41±0.05 ve 1.20±0.06 kg olarak bulunmuştur. Tüm işletmeler genel olarak değerlendirildiğinde ise Morkaraman koyunlarında kirli yapağı verimine ilişkin En-Küçük Kareler ortalaması 1.41±0.021 kg olarak bulunmuştur. Morkaraman koyunlarında kırkım sonu canlı ağırlığı üzerine yaşın etkisi Alican, Boyuncuk, Bozbulut, Çiçekli ve Yukarısızma işletmelerinde önemli (p<0.01) bulunmuştur. Morkaraman koyunlarında ortalama kırkım sonu canlı ağırlığı Alican, Boyuncuk, Bozbulut, Çiçekli ve Yukarısızma köylerinde sırasıyla; 54.26±0.96, 51.78±0.74, 52.96±0.76, 51.76±0.68 ve 58.22±0.86 kg bulunmuş. Tüm işletmelerin genel ortalaması ise 53.80±0.40 kg olarak belirlenmiştir. Araştırmanın yapıldığı Alican, Boyuncuk, Bozbulut, Çiçekli ve Yukarısızma işletmelerindeki Morkaraman koyunun yapağı randıman değerleri sırasıyla; %61.48±2.53, %68.47±5.93, %66.31±8.17, %62.95±6.21 ve %63.54±6.17; tüm işletmelerin genel ortalama randıman değeri ise %64.55±5.80 olarak bulunmuştur.