Psikolojik esneklik: Bir ölçek geliştirme çalışması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜNER DURMUŞ

Danışman: Ferhat Kardaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma kapsamında psikolojik esneklik kavramını farklı boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde tanıtmak ve bireylerin psikolojik esneklik düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek amaçlanmaktadır. Ölçeğin geliştirilme sürecinde öncelikle kapsamlı bir literatür taraması yapılmış ve alanyazını doğrultusunda 59 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzu uzman görüşüne sunulmuş ve gerekli düzenlemeler neticesinde 46 maddelik formuyla 163 kişi üzerinde pilot uygulaması yapılmıştır. Pilot uygulamanın ardından 39 maddeli form oluşturulmuştur. 600 kişi üzerinde yapılan AFA analiziyle 5 faktörlü varyansın % 52,58'ini açıklayan 23 maddeli bir yapı elde edilmiştir. Bu 5 faktör "Bilişsel Esneklik", "Odaklanma", "Varoluşsal Esneklik", "Uyum" ve "Davranışsal Esneklik" olarak isimlendirilmiştir. Ölçek formunun açımlayıcı faktör analizi ile ortaya konulan nihai hali 320 katılımcı üzerinden doğrulayıcı faktör analizi ile analiz edilmiş ve model doğrulanmıştır. Ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini test etmek için Bilinçli Farkındalık Ölçeği ile benzer ölçüt geçerliği, Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği ile ayırt edici ölçüt geçerliği test edilmiş ve doğrulanmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0.86; öntest-son test arasındaki ilişki 0.89 olarak hesaplanmıştır. Tüm bu analizler sonucunda geliştirilen Psikolojik Esneklik Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir olduğu ortaya konulmuştur.