Streptozotosin ile Oluşturulan Deneysel Diyabet Modelinde Hesperidinin Siyatik Sinir Üzerine Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji (Yl) (Tezli) (Tıp), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET HAFİT BAYİR
Eş Danışman: Kenan Yıldızhan
Danışman: Fikret Altındağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetik nöropati (DNP), diyabet sendromunun önemli bir komplikasyonudur. Hesperidin (HES) anti-inflamatuar, anti-kanserojen, anti-oksidan özeliği bilinen bir flavonoiddir. Bu çalışmada, sıçanlarda streptozotosin (STZ) ile oluşturulan DNP modelinde HES'in koruyucu etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 28 adet Wistar Albino sıçan dört gruba ayrıldı (n=7); kontrol, HES, DNP ve DNP+HES. DNP gruplarına çalışma başlangıcında (0. gün) STZ (45 mg/kg i.p.) uygulandı. Çalışmanın 3. günü tüm grupların kan şekeri seviyeleri ölçülerek, DNP ve DNP+HES gruplarındaki sıçanlarda diyabet oluştuğu doğrulandı. Bundan sonra HES gruplarına 14 gün boyunca 100 mg/kg/gün HES intragastrik (i.g.) yol ile uygulandı. Çalışma süresince (0., 3., 10., ve 17. günlerde) ortalama kan şekeri seviyesi ölçümü, ortalama ağırlık değişimi, kuyruk kaldırma ve sıcak plaka testleri yapıldı. Çalışma sonunda sıçanlardan alınan siyatik sinir örneklerinde histopatolojik, stereolojik ve immünohistokimyasal olarak değerlendirildi. Bulgularımıza göre; 17. günün sonunda kontrol ile kıyaslandığında DNP grubunun kuyruk kaldırma ve sıcak plaka testi sürelerinin anlamlı düzeyde kısaldığı görüldü. DNP+HES grubunun kuyruk kaldırma ve sıcak plaka testi süreleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde kısalırken, DNP grubuna kıyasla daha uzun olduğu gözlemlendi. Hematoksilen-eozin (HE) ve toluidin blue (TB) ile yapılan incelemede kontrol ve HES gruplarında siyatik sinir normal histolojik yapıda görülürken, DNP grubunda endonöral yapıda bozulma ve aksonlarda dejenerasyon görüldü. DNP+HES grubu DNP grubuyla kıyaslandığında daha aksonlarda daha az dejenarasyon ve endonöral yapının daha düzenli olduğu görüldü. Stereolojik incelemede, DNP grubundaki siyatik sinirlerde akson sayısının anlamlı derecede azaldığı görüldü. Kontrol, HES ve DNP+HES grupları arasında ise toplam akson sayıları arasında anlamlı bir farka rastlanılmadı. Gruplar arasında, immünohistokimyasal değişimler incelendiğinde ise DNP grubunda yoğun tip 4 kolajen ve fibrinojen ekspresyonuna rastlanırken, Kontrol, HES ve DNP+HES gruplarında düşük tip 4 kolajen ve fibrinojen ekspresyonuna rastlandı. Sonuç olarak, çalışmamızın bulguları HES tedavisinin STZ kaynaklı DNP hasar mekanizmalarını baskılayarak ağrı eşiğini ve kan şekeri seviyesini düzelttebileceğini, siyatik sinirlerde dejenerasyonu, tip 4 kolajen ve fibrinojen ekspresyonunu azalttabileceğini ortaya koymaktadır.