Erciş Lahanasında (Brassica oleracea var. capitata) in vitro Sürgün ve Kök Rejenerasyonu

Ferit Ertaş

Erciş Lahanasında (Brassica oleracea var. capitata) in vitro Sürgün ve Kök Rejenerasyonu

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ferit Ertaş

Danışman: Burcu Tuncer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada, Van ve yöresine özgü yerel bir populasyon olan Erciş baş lahanasında (B. oleraceae var. capitata) 2 eksplant tipi (kotiledon ve hipokotil) ve 9 farklı hormon kombinasyonu içeren Murashige-Skoog (MS) ortamının sürgün rejenerasyonu üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, tohumlar MS ortamında çimlendirilmiş ve 7 günlük in vitro fidelerden kotiledon ve hipokotil eksplantları kesilerek MS ortamında BAP (0.5 mg/l, 1.0 mg/l ve 2.0 mg/l) ve NAA' nın (0, 0.05 mg/l ve 0.1 mg/l) 9 farklı kombinasyonunda kültüre alınmıştır. En yüksek sürgün rejenerasyonu hipokotil eksplantlarında %100 oranla MS7 (2 mg/l BAP) ortamından, %91.6 oranla MS6 (1 mg/l BAP + 0.1 mg/l NAA), MS4 (1 mg/l BAP) ve MS3 (0.5 mg/l BAP+ 0.1 mg/l NAA) ortamlarından, %83.3 oranla MS1 (0.5 mg/l BAP), MS2 (0.5 mg/l BAP + 0.05 mg/l NAA) ve MS5 (1 mg/l BAP + 0.05 mg/l NAA) ortamlarından elde edilmiştir. Eksplant başına sürgün sayısı açısından ise sırasıyla MS4 (5.2 adet/eksplant), MS3 (4.42 adet/eksplant), MS6 ve MS7 (4.33 adet/eksplant) ortamları daha başarılı olmuştur. Kotiledon eksplantlarından ise en yüksek sürgün rejenerasyonu %91.6 oranla MS1 (0.5 mg/l BAP) ve MS9 (2 mg/l BAP + 0.1 mg/l NAA), %83.3 oranla MS4 (1 mg/l BAP) ortamlarından sağlanmıştır. Hipokotil eksplantlarının kotiledon eksplantlarına göre daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hipokotil eksplantlarında tüm ortam kombinasyonlarında indirekt yolla rejenerayon sağlanırken, kallus oluşum oranı da kotiledon ekplantlarına göre daha yüksek bulunmuştur. Kök rejenerasyonu yönünden ise kontrol ve 0.5 mg/l IBA dozundan %100 köklenme sağlanmıştır. Anahtar kelimeler: Rejenerasyon, in vitro, Lahana, Hipokotil, Kotiledon.