POZİTİF DAVRANIŞ DESTEĞİ PROGRAMININ LİSE ÖĞRENCİLERİNİN ŞİDDET DAVRANIŞINA ETKİSİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ÇEVİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fuat Tanhan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Okullarda var olan şiddet ve farklı türden disiplin sorunları, eğitim ve öğretim çalışmalarını çoğu zaman sekteye uğratmaktadır. Okulların bu sorunlarla baş etmek için arttırdığı ceza yöntemleri ise şiddeti de içine alan disiplin sorunlarını çözememektedir. Bu sorunlara çözüm olarak Amerika ve Avrupa'da okul genelinde Pozitif Davranış Desteği yaygın bir şekilde kullanılmakta ve çalışmalar bu sistemin başarıyı yakaladığını göstermektedir. Yapılan bu çalışmanın temel gerekçesi okullardaki şiddet sorununa Pozitif Davranış Desteği Programı'yla çözüm aramasıdır. Bu araştırma geliştirilen Pozitif Davranış Desteği Programı'nın öğrencilerin şiddet eğilimi düzeylerine etkisinin incelendiği deneysel bir çalışmadır. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan 2x3'lük splitplot (karışık) desenden birinci faktör işlem gruplarını (bir deney ve bir kontrol); ikinci faktör ise bağımlı değişkene ilişkin ölçümleri (öntest, sontest, izleme) göstermektedir. Araştırma modelinde iki bağımlı ve bir bağımsız değişken vardır. Araştırmanın bağımsız değişkeni PDD Programı, bağımlı değişkenler ise öğrencilerin şiddet eğilimi düzeyleri ve zaman faktörüdür. Araştırmanın deneysel bir çalışma olmasınedeniyle bir evren ve örnekleme çalışması yoluna gidilmemiştir. Araştırmada "araştırma grubu" kullanılmıştır. Araştırmaya katılan denekler, Orhan Okay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında devam eden 9. ve 10. sınıf öğrencileridir. Araştırma için kullanılan Şiddet Eğilim Ölçeği, Orhan Okay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne devam eden 221 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğin değerlendirme sonucunda şiddet eğilimi yüksek 24 öğrenci seçilmiştir. Bu öğrencilerseçkisiz olarak 12 kişi deney, 12 kişi isekontrol gruplarına atanmıştır. Pozitif Davranış Desteği Programının uygulandığı deney grubunda umut, duygu farkındalığı, bilişsel çarpıtmaların farkına varma ve öfkeyle ilgili kitap ve çeşitli metinlerin okunması, ev ödevi, ödül, pekiştireç, geribildirim gibi teknikler 8 hafta boyunca uygulanmıştır. Oturumlar haftada bir gün 45dk+45dk şeklinde uygulanmıştır. v Kontrol grubunda ise, öğle yemeği etkinliği yapılmış. Araştırmacı ve öğrenciler, öğrencilerin ders dışında yapmaktan zevk aldıkları etkinliklerle ilgili sohbet etmiştir. "Pozitif Davranış Desteği Programı"na katılan deneklerin şiddet eğilimi puan düzeylerinde deney öncesinden sonrasına göre anlamlı bir fark görülmüştür. Çoklu karşılaştırma testi sonuçlarına göre deney grubunun son test ortalaması ( x =33,5833) ön test ortalamasından ( x =42,5833) daha düşüktür. Ayrıca son testten iki ay sonra uygulanan izleme testi ortalaması ( x =38,3833), ön test ortalamasından daha düşüktür. Fakat yapılan analizler sonucunda deney grubunun ön testi ve son testi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmasına rağmen son testi ve izleme testi arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Buna göre, deneysel işleme tabi tutulan deneklerin şiddet eğilim düzeyleri düşmüştür; fakat bu değişim kalıcı etki gösterememiştir. Bunun yanı sıra, kontrol grubunun ön testi( x =41,9167), son testi ( x =38,2500) ve izleme testi ( x =38,0833) arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.