Van ilindeki Frontonia türleri (Protista, Ciliophora) üzerinde moleküler taksonomik araştırmalar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sibel KIZILDAĞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İsmail Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma ile Van ili sucul habitatlarındaki Frontonia türlerinin izolasyonu, morfolojik ve morfometrik karakterizasyonu ile moleküler filogeni tahmininin yapılması amaçlandı. Çalışma sahasındaki 4 farklı istasyondan F. leucas, F. acuminata, F. angusta angusta ve F. anatolica türlerine ait 6 popülasyon izole edildi. Bu popülasyonların morfolojik ve morfometrik karakterleri canlı gözlemler ve gümüş impregnasyon yöntemleri ile belirlendi. İzole edilen popülasyonların 18S rDNA nükleotid dizileri elde edildi. Frontonia cinsinin filogeni tahmini Bayesiyan yaklaşımı ve maksimum olasılık çıkarsaması yöntemleri kullanılarak yapıldı. Elde edilen popülasyonlar morfolojik ve morfometrik karakterler bakımından literatür bilgileri ile uyumludur. Fakat F. angusta angusta popülasyonu için vestibular kineti sayısı 3-4 olarak bildirilirken bu çalışmada elde edilen popülasyonun tamamında bu sayı 3 olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada izole edilen F. acuminata Türkiye siliyat faunası için ilk kayıttır. Ayrıca F. angusta angusta, F. acuminata ve F. anatolica'nın 18S rDNA nükleotid dizileri küresel anlamda ilk kez bu çalışma ile ortaya çıkarılmıştır. Moleküler filogenetik ağaçlar incelendiğinde Frontonia cinsinin monofiletik bir takson olmadığı, iki farklı soy hattını izlediği anlaşılmaktadır. Bu soy hatlarından birini sadece Frontonia üyeleri oluştururken, diğer soy hattında Frontonia üyeleri Apofrontonia ve Paramecium türleri ile ilişkili olması Frontonia cinsini monofiletik bir takson olmaktan uzaklaştırmıştır. Filogenetik kökenleri farklı olan organizma grubunun morfolojik benzerliklerine göre aynı takson altında bir arada değerlendirilmesi, bu taksonun tanımında kullanılan karakterlerin homolojisininin sorgulanması gerektiğini düşündürmektedir. Fakat diğer siliyat türlerinde olduğu gibi pek çok Frontonia türünün halen moleküler verilerinin mevcut olmaması morfolojik homoloji konusunda kesin yargıya varmayı güçleştirmektedir.