Cumhuriyet Döneminde Urfa'da siyasi hayat (1946- 1960)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS ÖZDURĞUN
Danışman: Mehmet Pınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Urfa (Şanlıurfa), yüzyıllar boyunca coğrafi konumu ve stratejik özeliğiyle Anadolu'nun en önemli şehirlerinden biri olmuştur. Böylece; arkeolojik, dini ve kültürel değerleriyle tarih boyunca birçok medeniyete beşiklik ederek, dikkatleri üzerinde toplamıştır. Son dönemde ise, Milli Mücadele yıllarındaki başarılarıyla ön plana çıkmıştır.Milli Mücadele sürecinden sonra Cumhuriyet Döneminde, Cumhuriyet Halk Partisi'nin burada siyasi sebeplerden ötürü geç teşkilatlanmasından dolayı, parti adına görev yapan kişilerin halkla iletişimde yaşadığı sıkıntılar, Urfa'da geniş halk kitlelerinin siyasete katılımını etkilemiştir. Demokrat Parti'nin kurulmasıyla birlikte ülke genelinde olduğu gibi Urfa'da da siyasi hayat canlanmaya başlamıştır. Urfa'da 1946 Belediye Seçimlerini, DP'liler tarafından desteklenen ve burada bizzat DP'yi kuran kişilerden oluşan Milli Kalkınma Partisi kazanmıştır. Ancak bu seçimlerden sonra idare mekanizmasının baskılarından dolayı ülke genelinin aksine, Urfa'da çok partili hayata geçiş ancak 1950 Seçimlerinde olacaktır. Bu süre zarfında DP, burada 1946 Genel, 1947 Muhtarlık ve 1949 Ara Seçimlerine katılmayacaktı. 1950 tarihinde yapılan genel seçimler Türkiye Cumhuriyeti açısından bir dönüm noktasıdır. Bu seçimler neticesinde 27 yıl ülkeyi tek başına yöneten CHP, muhalefet konumuna gelmiştir. İktidara gelen DP ise, 1954 ve 1957 Genel Seçimlerinde dalgalanmalar yaşasa da aynı başarıyı devam ettirmiştir. Bu dalgalanmalar Urfa'da da kendini hissettirmiştir. Özellikle 1954 Seçimlerinde DP'nin Urfa'da 8 Milletvekilliğinin tümünü kazanmasından sonra DP açısından ülke genelindeki sıkıntılar burada da yaşanmıştır. DP, iktidardan aldığı güç ile eleştirdiği CHP'nin hatalarını yapmaya başlayınca, siyasi kırgınlıklar da ortaya çıkmaya başlamıştı. Bu dönemde kurulan Hürriyet Partisi ve Millet Partisi gibi partiler olumsuzlukların bir sonucuydu. Bu partiler kurulurken her ne kadar fazla etkili olamasalar da Urfa'da kendilerine zemin bulabilmişlerdi. Tüm bunlara rağmen, DP'nin iktidarda olduğu dönemde önemli gelişmeler de yaşanmıştı. Bu dönemde gerek sosyal ve gerekse ekonomik alanda ilerlemeler kaydedilmiştir. Özellikle Fırat Köprüsü'nün inşa edilmesi, sadece Urfa açısından değil, bütün Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesi için büyük bir kazanç olmuştur.