Okul öncesi dönem çocuklarının ilkokula hazırbulunuşluk düzeylerinin anadil değişkeni açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emin Yorgun

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ramazan Sak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden ve anadili Türkçe olan ve anadili Türkçe olmayan çocukların ilkokula hazırbulunuşluk düzeylerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışma betimsel-ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Şırnak ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız anaokullarına ve ilkokullar bünyesindeki anasınıflarına devam eden çocuklardan tesadüfî örnekleme yöntemiyle belirlenmiş, anadili Türkçe olan 119, anadili Türkçe olmayan 326 olmak üzere toplam 445 çocuk oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ile Sak ve Yorgun tarafından geliştirilen "Gelişimsel İlkokula Hazırbulunuşluk Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çocukların ilkokula hazırbulunuşluk düzeylerinin anadillerine ve bazı demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için parametrik testlerden bağımsız örneklemler için t-testi, Tek Faktörlü Varyans Analizi ve İki Faktörlü ANOVA kullanılmıştır. Analizler sonucunda, anadili Türkçe olan ve anadili Türkçe olmayan (anadili Kürtçe olan) okul öncesi dönem çocuklarının ilkokula hazırbulunuşluk düzeylerinin öğrenme yaklaşımı, sosyal duygusal gelişim, fiziksel gelişim ve sağlık, matematik, yaratıcı sanatlar ve fen teknoloji alt boyutları ile ölçeğin genel toplamında anlamlı bir farklılık göstermediği ancak, dil, iletişim ve okuryazarlık alt boyutu ile sosyal bilimler alt boyutunda anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Farklılık olduğu belirlenen her iki boyutta da anadili Türkçe olan çocukların hazırbulunuşluk düzeylerinin anadili Kürtçe olan çocuklarınkinden daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca anadili-yaş, anadili-cinsiyet, anadili-ailedeki çocuk sayısı, anadili-annenin eğitim düzeyi, anadili-babanın eğitim düzeyi ve anadili-ailenin aylık geliri değişkenlerinin ortak etkisinin çocukların ilkokula hazırbulunuşluk düzeyleri üzerinde etkili olmadığı bulunmuştur. Anadili-okul öncesi eğitim alma süresi değişkenlerinin ortak etkisinin ise çocukların ilkokula hazırbulunuşluk düzeyleri üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: anadil, ilkokula hazırbulunuşluk, okul öncesi dönem