İlhanlı Sikkeleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE GÜNAY
Danışman: Gülsen Baş Terzioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Moğol İmparatorluğu'nun batıdaki temsilcisi konumundaki İlhanlı Devleti, Cengiz Han'ın torunu Hülagü tarafından kurulmuştur. Moğol Büyük Kağanı Mengü, 1253 yılında kurultay kararıyla kardeşi Hülagü'yü İran, Irak, Suriye, Mısır Kafkasya ve Anadolu bölgelerini "İlhan" olarak idare etmek üzere görevlendirmiştir. Böylelikle Moğolların devamı niteliğinde olan bu devlet, Hülagü Han'ın taşıdığı ilhan unvanına nispetle İlhanlılar adıyla anılmıştır. İlhanlılar; çok geniş bir coğrafyada, oldukça değişik kültürler ve farklı dini sistemlerle temasa geçmişlerdir. Zengin bir kültür mirasına sahip olan İlhanlı sikkelerinde görülen etkiler, birkaç kaynaktan ileri gelmektedir. Bunlar bulundukları bölgede kendilerinden önce hüküm süren devletlerin etkisi, iletişim halinde olunan topluluklarla aralarındaki kültürel alışveriş ve Orta Asya'dan getirilen sürekliliklerdir. Bu sebeple etkileşim alanlarının fazla olduğu bu dönemde İlhanlılar, Moğol sikkelerinden aldıkları gelenekselleşen bazı özellikler ile hakimiyet kurdukları coğrafyalara ait yerel üslupları sentez halinde kullanarak zaman içinde kendi sikkeleri üzerinde çok yönlü bir gelişim programı ortaya koymuşlardır. Ayrıca İlhanlı sikkelerinin bu tesirlerin yanında, hükümdarların kendi inanç ve düşünceleri ile de darp edildiği anlaşılmaktadır. Tez çalışmasında İlhanlı sikkeleri; ölçü birimleri, malzeme, darp tekniği, basıldığı darphaneler ve sikkelerde yer alan düzenlemeler bakımından ayrı başlıklar halinde değerlendirilmiştir. Sikkelerden İlhanlıların siyasi yapısı, yönetim biçimleri, yerleşim yerleri, dini inançları, hükümdarların kimliği, saltanat süreleri, ekonomik yapı ve sistemleri ile ilgili önemli bilgiler edinilmektedir. Ayrıca bu çalışma, İlhanlı sikkelerinin tarihi süreç içerisinde farklı kültürleri etkileme ve onlardan etkilenme boyutunu, hükümdarlara ve darphanelere göre üslup gelişimini ve değişimini ortaya koymayı amaçlamıştır. Anahtar Kelimeler : İlhanlı, Moğol, Sikke, Nümizmatik, Müze, Koleksiyon