Zengiler ile Eyyubiler Arasındaki İlişkiler (566-631/1171-1233)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Arapça

Öğrenci: Arie Shareef Mohammed

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Salih Arı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, özellikle Haçlıların İslâm diyarından kovulmasında büyük rol oynayan Zengilerin hükümdarlık dönemini ve bu dönemin Müslümanlar nezdindeki önemini bir kez daha ortaya koyma gayretiyle ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada, Zengiler ve Eyyûbiler arasındaki kuvvetli irtibatın yanı sıra askeri, idari ve ekonomik açıdan Selahaddin Eyyûbi'nin Mısır'da inşa ettiği devlet ve bu devletin kalkınmasına da değinilmiştir. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte özet, konunun önemi, amacı, niçin tercih edildiği ve daha önce yapılmış olan çalışmalara yer verilmiştir. Zengi ve Eyyûbi devletlerinin tarihini kapsayan birinci bölümde söz konusu her iki devletin kuruluşu ele alındıktan sonra Eyyûbilerin soyu ve kökeni hakkındaki ihtilaflar, Eyyûbilerin Zengilerle olan bağlantısı, Nureddin Zengi ve Selahaddin Eyyûbi arasındaki bağlantı, Nureddin Zengi ve Selahaddin Eyyûbi'nin Haçlılar karşısındaki rolü ve Selahaddin Eyyûbi'nin askeri stratejik rolüne vurgu yapılmıştır. Ayrıca "askeri ve savaş iktalarının gelişimi" şeklindeki başlığın altında,askeri üniforma, askeri lojistik,askerî seferberlik, gönüllü Eyyûbi ordusu, istihbarat örgütü ve keşif grubu gibi çeşitli yapıları da yer verilmiştir. İkinci bölümde de özellikle Mısır'da Eyyûbi Devleti'nin kurulması bağlamında Eyyûbilerin Zengilerle olan bağlantısı ele alınmıştır. Bu bölümde "İmar Bağlamında Eyyûbiler" şeklindeki başlığın altında, kaleler, okullar, hankâhlar, kervansaraylar vehastaneler;"Askerî Bağlamında Eyyûbiler" şeklindeki başlığın altında ise Nureddin Zengi'nin ölümünden sonra Zengi ve Eyyûbi komutanlarının birbirlerine karşı siyasi, toplumsal ve dini tutumlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise bir devlet başkanı ve siyasetçi olarak Nureddin Zengi, fethettiği bölgeler, Selahaddin Eyyûbi'ye olan muhalefeti hakkında tarihçilerin görüşleri ve bu görüşlere yapılan reddiyeler aktarılarak çalışma neticelendirilmiştir.