Piyasada Satışa Sunulan Ton Balığı Konservelerinin Ağır Metal Yönünden İncelenmesi

NERMİN RÜSTEMLİ

Piyasada Satışa Sunulan Ton Balığı Konservelerinin Ağır Metal Yönünden İncelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Besin Hijyeni ve Teknolojisi (Dr), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NERMİN RÜSTEMLİ

Danışman: Rabia Mehtap Tuncay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Van ilinde Eylül-Kasım 2022 tarihleri arasında satışa sunulan suda, yağda ve soslu ton balığı konservelerinde ağır metal birikiminin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, 35 adet su içerisinde ton balığı, 35 adet yağ içerisinde ton balığı ve 35 adet sos içerisinde ton balığı olmak üzere toplam 105 adet konserve ton balığı analiz edilmiştir. Örneklerin analize hazırlanma aşamasında mikrodalga yaş yakma yöntemi kullanılmıştır. Hazırlanan örneklerin ağır metal düzeyleri İndüktif Eşleşmiş Plazma ve Kütle Spektrometre (ICP-MS) cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Tüm verilerin ortalamaları incelendiğinde Mg, Al, P, K, Ca, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sr, Cd, Sn, Ba, Hg ve Pb soslu, ton balıkları örneklerinde sırasıyla 565.46 mg/kg, 14.16 mg/kg, 2268.95 mg/kg, 2448.32 mg/kg, 136.27 mg/kg, 0.47 mg/kg, 0.78 mg/kg, 21.99 mg/kg, 0.03 mg/kg, 0.40 mg/kg, 1.04 mg/kg, 45.84 mg/kg, 0.80 mg/kg, 0.83 mg/kg, 8.60 mg/kg, 0.68 mg/kg, 39.39 mg/kg, 4.38 mg/kg, 0.41 mg/kg, 0.09 mg/kg; suda ton balıklarında ortalama Mg, Al, P, K, Ca, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sr, Cd, Sn, Ba, Hg ve Pb değerleri sırasıyla 524.90 mg/kg, 13.65 mg/kg, 2233.17 mg/kg, 2422.14 mg/kg, 104.87 mg/kg, 0.47 mg/kg, 0.48 mg/kg, 20.64 mg/kg, 0.03 mg/kg, 0.40 mg/kg, 0.99 mg/kg, 18.85 mg/kg, 0.65 mg/kg, 0.71 mg/kg,7.27 mg/kg, 0.49 mg/kg, 37.01 mg/kg, 4.33 mg/kg, 0.15 mg/kg, 0.05 mg/kg, yağlı ton balıklarında ise Mg, Al, P, K, Ca, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sr, Cd, Sn, Ba, Hg ve Pb değerleri sırasıyla 1773.13 mg/kg, 18.85 mg/kg, 9553.04 mg/kg, 1315.84 mg/kg, 210.34 mg/kg, 0.59 mg/kg, 0.93 mg/kg, 92.22 mg/kg, 0.02 mg/kg, 0.41 mg/kg, 2.33 mg/kg, 67.07 mg/kg, 3.01 mg/kg, 3.68 mg/kg, 12.30 mg/kg, 1.91 mg/kg, 58.85 mg/kg, 5.12 mg/kg, 0.66 mg/kg ve 0.10 mg/kg olarak tespit edilmiştir. Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği'nin belirlediği limitlere göre tüm konserve örneklerinin biri soslu (%2.85) ve beşi yağlı (%14.28) olmak üzere altı tanesi (%5.76) Hg, 104 tanesi (%95.04) Cd bakımından kriterlerin üstünde bulunmuştur. CAC'ın belirlediği limitlere göre konserve örnekerinden, biri soslu (%2.85) ve ikisi yağda (%5.71) toplam 105 örneğin üç tanesi (%2.85) Hg bakımından kriterlerin üstünde bulunmuştur.