Akut pulmoner embolide apelin 13, nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin ve hipoksi ile indüklenen faktör 1alfa düzeylerinin yeni biyobelirteç olarak kullanılması ve mortalite gruplarını belirlemedeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURUBAN DELAL BAYKAL
Danışman: Buket Mermit
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pulmoner tromboembolizm pulmoner arter ve dallarının pıhtı tarafından tıkanması ile oluĢan önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Bu yüzden tanısını koymak ve uygun tedaviyi baĢlamak çok önemlidir. Ancak tanıda kullandığımız bazı belirteçler duyarlı olmasına rağmen özgül değildir. Sıklıkla kullandığımız biyobelirteçler malignite, post operatif dönem, gebelik, kronik böbrek yetmezliği gibi durumlarda yanıltıcı sonuçlar verebilmekte, gereksiz incelemelere neden olabilmektedir. Bu nedenle akut pulmoner tromboemboli tanısında duyarlılığı ve özgüllüğü daha yüksek olan yeni biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Hipoksi ile Ġndüklenen Faktör 1alfa (HIF 1-alfa), Nötrofil Jelatinaz ĠliĢkili Lipokalin (NGAL) ve Apelin 13'ün pulmoner tromboembolide kullanılabilecek biyobelirteçler midir ve bu biyobelirteçler mortalite riskini belirlemede baĢarılı mıdır sorularına cevap aradık. Yöntem: ÇalıĢmamız Van YYÜ Tıp Fakültesi Dursun OdabaĢ Tıp Merkezi'nde göğüs hastalıkları servis ve yoğun bakımında veya diğer servis ve yoğun bakımlarında yatan ya da ayaktan tedavi edilen ve akut pulmoner tromboemboli tanısı alan hastalar üzerinde prospektif olarak yapıldı. Hasta grubuna 18 yaĢ ve üzerinde olan akut pulmoner tromboemboli tanısı alan ve çalıĢmaya katılmayı kabul eden hastalar dahil edildi. Hasta gruplarıyla karĢılaĢtırmak üzere yakın yaĢ grubunda, benzer cinsiyet dağılımına sahip, akut pulmoner tromboemboli tanısı olmayan ve çalıĢmaya katılmayı kabul eden bireylerden kontrol grubu oluĢturuldu. Bulgular: ÇalıĢmaya 94 akut pulmoner tromboemboli tanılı hasta ve 30 kiĢilik kontrol grubu olmak üzere toplam 124 kiĢi dahil edildi. HIF-1 alfa seviyesi hasta grupta kontrol grubuna göre yüksek bulundu (p=0,03). Aynı zamanda HIF-1 alfa seviyesi yüksek mortalite riskli grupta kontrol grubuna, düĢük mortalite riskli gruba ve orta-düĢük mortalite riskli gruba göre daha yüksek bulundu (sırasıyla p= 0,000, 0,011, 0,002). NGAL seviyesinde hasta grup ile kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmazken, mortalite grupları arasında anlamlı fark izlendi. NGAL seviyesi yüksek mortalite riskli grupta kontrol grubuna, düĢük mortalite riskli gruba ve orta-düĢük mortalite riskli gruba göre daha yüksek bulundu ( sırasıyla p= 0,001, 0,000, 0,010). Apelin 13 seviyelerinde ise hasta grup ile kontrol grubunun karĢılaĢtırılmasında da mortalite risk gruplarının karĢılaĢtırılmasında da anlamlı sonuçlara rastlanmadı. 6 Sonuç: Sonuç olarak HIF-1 alfa hem hasta olan ve olmayan grubu ayırmada hem de hasta grupta yüksek mortalite riski olanları belirlemede umut vadeden bir biyobelirteçtir. Aynı zamanda NGAL'da yine pulmoner tromboembolizm vakalarında yüksek mortalite riski olan grubu belirlemede baĢarılı bir biyobelirteç olarak kullanılabilir.