Anne-babaların tutumları ile ilkokul kademesindeki çocukların empati ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ercan Avcı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ramazan Sak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, anne-babaların tutumları ile ilkokul kademesindeki çocukların empati ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Tarama modelindeki çalışmanın katılımcılarını, ilkokul kademesindeki 4. sınıf öğrencilerinden tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 634 öğrenci oluşturmuştur. Bu araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Yılmaz (Yüksel) (2003) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan Çocuklar için Empati Ölçeği, Yılmaz (2000) tarafından Türkçeye uyarlanan Anne-Baba Tutum ölçeği ve Şahin (2004) tarafından geliştirilen Saldırganlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizinde bağımsız örneklemler için t-testi, Tek Faktörlü ANOVA ve Pearson Momentler Çarpım Korelasyonu kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin empati becerilerinin cinsiyetlerine, yaşlarına, okudukları okul türüne (özel/devlet), babalarının eğitim durumuna, anne-babalarının yaşına, oturdukları eve ve ailelerinin aylık gelirlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Beş ve üzeri kardeş sayısına sahip olan 4. sınıf öğrencilerinin empati becerileri bir kardeşi ve iki kardeşi olan öğrencilerin empati becerilerinden daha yüksek bulunmuştur. Anneleri okur yazar olmayan çocukların empati becerileri, anneleri lise ve üniversite mezunu olan çocukların empati becerilerinden daha yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan 634 öğrenciden 103'ü saldırgan olarak belirlenmiştir. İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri kardeş sayılarına, okudukları okul türüne (özel/devlet), annelerinin eğitim durumuna, anne-babalarının yaşına, oturdukları eve ve ailelerinin aylık gelirine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Erkek öğrencilerin saldırganlık ortalamalarının kız öğrencilerin saldırganlık ortalamalarından daha yüksek olduğu bulunmuştur. On bir (11) yaşındaki öğrencilerin saldırganlık ortalamalarının, 10 ve 9 yaşındaki öğrencilerin saldırganlık ortalamalarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Babası ilkokul mezunu olan öğrencilerinin saldırganlık ortalamaları, babaları ortaokul mezunu, lise mezunu ve üniversite mezunu olan öğrencilerin saldırganlık ortalamalarından daha yüksek bulunmuştur. Anne-baba tutumlarından psikolojik özerklik, kabul/ilgi ve kontrol/denetim boyutları ile 4. sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri ile arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Empati düzeyi ile psikolojik özerklik, kabul/ilgi ve kontrol/denetim boyutları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca, 4. sınıf öğrencilerinin empati beceri ile saldırganlık düzeyleri arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.