Domates (Solanum lycopersicium) Bitkisinde, Verticillium Solgunluğu (Verticillium dahliae Kleb.) ve Erken Yaprak Yanıklığı [Alternaria solani (Ell. ve G. Martin) Sor.] Hastalıklarına Karşı Clonostachys rosea (Sch.) Schroers ve Samuels’nin Etkisinin Belirlenmesi

Rojbin Çevik

Domates (Solanum lycopersicium) Bitkisinde, Verticillium Solgunluğu (Verticillium dahliae Kleb.) ve Erken Yaprak Yanıklığı [Alternaria solani (Ell. ve G. Martin) Sor.] Hastalıklarına Karşı Clonostachys rosea (Sch.) Schroers ve Samuels’nin Etkisinin Belirlenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Rojbin Çevik

Danışman: Semra Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada domates yetiştiriciliğinde sorun teşkil eden ve önemli ekonomik kayıplara neden olan Verticillium solgunluğu (Verticillium dahliae) ve Erken Yaprak Yanıklığı (Alternaria solani) hastalıklarına karşı Clonostachys rosea'nın etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. In vitro çalışmalarda, fungal biyokontrol ajanı C. rosea'nın A. solani ve V. dahliae üzerinde etkili olduğu ve miseliyal gelişimi baskıladığı tespit edilmiştir. In vivo çalışmalarda, C. rosea buğdaylara saldırılmış ve patojen inokulasyonlarından önce bitkilere 20 g, 30 g ve 40 g uygulama dozları şeklinde uygulanmıştır. Daha sonra V. dahliae stoklarından 2 mm çapında diskler alınarak bitkinin kök bölgesine uygulanmıştır. A. solani ise 1x106 konidi/ml olacak şekilde el spreyi ile bitkilere yeşil aksamdan püskürtülerek inokule edilmiştir. Deneme sonunda hastalık şiddetleri ve morfolojik gelişim parametreleri değerlendirilmiştir. V. dahliae kontrol bitkilerinde %76.0 oranında hastalık şiddetine neden olurken, C. rosea izolatının 20g, 30 g ve 40 g uygulama dozlarının ise domates bitkisindeki hastalık şiddeti sırasıyla %58.3, %55.3 ve %25.3 olarak belirlenmiştir. A. solani x C. rosea x domates patosisteminde ise hastalık şiddeti kontrol ve C. rosea'nın 20g, 30g ve 40g uygulama dozlarında sırasıyla %96.6, %63.3, %43.6 ve %46.6 olarak tespit edilmiştir. C. rosea'nın patojenleri baskılama oranları A. solani için en yüksek 30 g dozunda (%54.8), V. dahliae için ise 40 g dozunda (%66.6) belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre C. rosea'nın, domates bitkisinin morfolojik gelişimine olumlu etkide bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Alternaria solani, Biyolojik mücadele, Clonostachys rosea, domates, Verticillium dahlia.