Van Müzesi'nde Bulunan Urartu Dönemi Eser Eklentileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yunus Yavuz

Danışman: İsmail Coşkun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

MÖ 9. 7. yüzyıllarda nasyanın önemli bir gücü olarak ön plana çıkan Urartu Krallığı, Van (Tuşpa) Merkezli dağlık ve engebeli bir bölgede varlık göstermiştir. Bu bölgedeki zengin maden yatakları Urartu Sanatının gelişimine büyük katkı sağlamıştır. Madenci bir toplum olarak karşımıza çıkan (Belli, 2004: 39) Urartular, eklenti eserlerini farklı malzemeler kullanılarak yapılmışlardır. Özellikle Urartularda bronz'un çok fazla kullanıldığı Muşaşir (Ardini) kentinin yağmalandığı eserlerin listesinde görülmektedir (Loon, 1966: 85). Bu listeye bakıldığında, Urartu sanatında bronz madeninden imal edilen eserlerin önemli bir yer tuttuğu söylenebilir. Urartular, Bronz'dan başka diğer madenleri de çok iyi kullanmayı bilmekteydiler. Özellikle madencilik faaliyetlerinin gelişmesi ile çok farklı tekniklerle son derece muazzam estetik sanat eserleri üretimi yapılmaya başlanmıştır. Şimdiye kadar çok fazla ele geçmiş olmasa da Urartu yerleşim merkezlerinde yapılan kazılardan ve farklı yollardan ele geçen eser eklentileri Urartu sanatının ihtişamını göstermektedir. Tarihi çok eskilere dayanan ve birçok medeniyetin sanatında farklı üslup tarzıyla karşımıza çıkan, nesnelere monte edilerek birleştirilen eser eklentilerinin Urartularda sevilerek kullanıldığı görülmektedir. Değişik madenlerden üretildikleri bilinen bu eser eklentilerinin Urartu sanatında genellikle kazanlar, şamdanlar, seramikler, taht ve kalkan gibi nesneler üzerinde dekoratif süsleme olarak işlev gördükleri öne sürülmüştür.