MÜHENDİSLİK TEMELLİ FEN ÖĞRETİMİNİN ÖZEL YETENEKLİ ÖĞRENCİLERİN YARATICI PROBLEM ÇÖZME VE GİRİŞİMCİLİK BECERİLERİNE ETKİSİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUSUF KAPLAN

Danışman: Hasan Bakırcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir ülkenin kalkınmasında fırsatları değerlendiren, yaratıcı, problem çözebilen, risk alabilen ve girişimcilik becerilerine sahip bireylerin yetiştirilmesi önemlidir. Bu özelliklerle ön plana çıkan üstün zekalı öğrencilerin sahip oldukları üstün zekanın yeteneğe dönüşmesine yönelik öğretimde farklılaştırmaya yer verilmektedir. Bu farklılaştırmalardan biri de öğretim içerik, süreç ve ürünlerinin zenginleştirilmesidir. Özel yeteneklilerin fen öğretiminin mühendislik faaliyetleri ile zenginleştirilmesinin öğrencilerin potansiyellerinin ortaya çıkarılması ve geliştirilmesinde önemli olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda Mühendislik Tasarım Temelli Fen Öğretiminin özel yetenekli öğrencilerin yaratıcı problem çözme ve girişimcilik becerilerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu Mardin ilinde bir Bilim ve Sanat Merkezi'nde Bireysel Yetenekleri Fark Ettirme Programında öğrenim gören 20 deney ve 20 kontrol grubu öğrencisi olmak üzere toplam 40 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Yaratıcı Problem Çözme Özellikleri Envanteri (YPÇÖE), Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği (FTGÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri bağımlı gruplar t testi, bağımsız gruplar t testi ve anlamlı etki çıkan sonuçların etki düzeyi için (Cohen's d) Anova Eta testi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Mühendislik Tasarım Temelli Fen Öğretiminin özel yetenekli öğrencilerin yaratıcı problem çözme ve girişimcilik beceri düzeyleri üzerinde olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin öğretim sürecinin sonunda kendilerini daha yaratıcı, mutlu hissettiği, mühendislik algılarında olumlu değişimler olduğuna yönelik ifadeler kurmuşlardır. Geleceğin yaratıcı, problem çözebilen ve girişimci bireylerinin yetiştirilmesine yönelik izlenecek stratejilerde Mühendislik Tasarım Temelli Fen Öğretimi uygulamalarına diğer alternatifler ile birlikte yer verilmesi önerilmektedir.