İtalya'nın Habeşistan'ı işgalinin Türk basınına yansımaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKHAN AÇIKGÖZ

Danışman: Mehmet Pınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihi seyir döneminde dünya tarihi belirli süreçler içerisinde değişimlere uğramıştır. Buluşlar, yenilikler günümüzü değiştirirken, önceki dönemlerde savaşlar tarihe yön verip, çağ kapatıp çağ açan dönüm noktaları olmuşlardır. Özellikle değişim ve gelişimlerin yaşandığı yakınçağ önemli savaşlara sahne olmuştur. I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı tarihin farklı bir perspektifte değişip, yeni Dünya düzeninin oluşmasına neden olmuştur. 1914 yılında başlayıp 1918 yılında sona eren ve dünya genelinde büyük bir etkisi olan I. Dünya Savaşı, milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine ve sebep olduğu ekonomik bunalımlarla insanlık tarihi açısından en ağır sonuçlar doğuran olaylardan biri olarak tarihe geçmiştir. Buna ek olarak bu savaşın ardından yaşanan olumsuzluklar beraberinde yeni bir dünya savaşının da zeminini hazırlamıştır. II. Dünya Savaşı'na giden süreçte, dünya genelinde yaşanan sosyal ve ekonomik bunalımlar ülkelerin birbiri üzerinde tahakküme gitmesi gibi olumsuz bir sonucu da beraberinde getirmiştir. Nitekim I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden kısa bir süre sonra, 1929 yılından itibaren Dünyanın ekonomik ve sosyal anlamda yaşadığı krizlerle II. Dünya Savaşı'na giriş süreci de hızlanmıştır. Bu dönemde yaşanan sosyal krizlerin en büyüklerinden biri İtalya'nın Habeşistan'ı işgali olarak gösterilmektedir. İtalya'nın Habeşistan'ı işgali dönem itibariyle yaşanan olumsuzluklar içinde normal olarak karşılanabilse de bunu önemli kılan husus bahsedilen olayın yalnızca iki ülke arasında yaşanan bir savaştan ibaret olmamasıdır. Nitekim İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ile I. Dünya Savaşı'nın ardından kurulan Milletler Cemiyeti'nin işlevsizliğine dair eleştiriler somut bir nitelik kazanmıştır. Bununla birlikte Milletler Cemiyeti'ne üye olan bir ülkenin başka bir ülkeye karşı korunamadığı gerçeği ortaya çıkmıştır. Bunlara ek olarak yaşanan işgal durumu uluslararası alandaki ilişkilerde gerginliğe sebep olmuş ve dünya genelindeki güç dengelerini değiştirmiştir. İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve bunun dünya genelinde ortaya çıkardığı yankılar tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de büyük bir ses getirmiştir. Bu doğrultuda Türkiye'de; yönetim organları, basın ve kamuoyu gibi yapılar yaşanan işgale kayıtsız kalmamış, her yapı kendi kanalıyla bu olaya dair tepkilerini göstermiştir. Türk basını içinde de İtalya – Habeşistan arasındaki ilişkilere odaklanan gazetecilerin bu ilişkilerin gerginleşmeye başladığı andan itibaren konuyu yoğun bir şekilde ele aldıkları ve bu olayı gazetelerin haber sütunlarına yansıttıkları görülmektedir. Hazırlanan çalışmanın temel amacı işgalin yaşandığı dönemde var olan yayın organlarından Akşam ve Son Posta gazetesi olmak üzere İtalya-Habeşistan ilişkilerine dair yer alan haberlerin olayı ne şekilde ele aldığını örnek haberlerle aktarmaktır. Bu bağlamda başta Akşam gazetesi olmak üzere, Son Posta, Cumhuriyet, Milliyet, Yeni Asır, Yeni yol, Tan, Anadolu ve Ulus gazeteleri incelenecektir. İncelenen gazetelerin savaş ve öncesinde olan olayları ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Basında İşgal, Habeşistan, Habeşistan'ın İşgali, İşgal, İtalya.