Cemâl Nûrî’nin Hikâyelerinde Kahraman Tipleri.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Arapça
Öğrenci: Khalıd Jaafar Saleem Alsulaıman
Eş Danışman: Abdulhadi Timurtaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Cemâl Nûrî'nin Hikâyelerinde Kahraman Tipleri" adlı tezimizin giriş kısmında, konunun hangi sebeplerden ötürü seçildiği, yapılan araştırmanın amacı ve yönteminin neler olduğu ve eksiksiz bir şekilde çalışma içeriğine dair açıklamalar ele alındıktan sonra şu bölüm ve alt başlıklarına yer verilmiştir: Birinci Bölüm: "İlgili Kavramlar ve Tarihsel Arkaplan" başlığı altında, kısa hikâyelerde kişilik kavramı, Cemâl Nûrî'nin hikâyecilik kişiliğine eleştirel bir bakış, Cemâl Nûrî'nin hayatı, Cemâl Nûrî'nin Irak'taki hikâyecilik anlayışı hakkındaki görüşü, hikâyelerde kişilik/kahramanlık boyutları ve kişiliklerin takdiminde izlenilen yollar ve metotlara değinilmiştir. İkinci Bölüm: "Hikâyelerdeki Ana Kişilik" başlığı altında, kişiliğin dış portresi, kişiliğin iç (pisikolojik) portresi, kişiliğin toplumsal portresi ve hikâyelerdeki kişiliklerin değeri ve nitelikleri çok detaylı bir şekilde ele alınarak irdelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü Bölüm: "Hikâyelerdeki İkincil Kişilik" başlığı altında, İkincil ve olumlu anlamda etkin kişilik, ikincil ve engelleyici kişilik ile ikincil ve donuk kişilik üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Dördüncü Bölüm: "Kişiliğin Kültürel Boyutları" başlığı altında ise, eril ve dişil kişilik, kültürlü ve kültürsüz (cahil) kişilik ile yararlı ve zararlı kişilikler çok geniş bir şekilde açıklanarak çalışma noktalanmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışma esnasında Cemâl Nûrî ve izlediği metot ile ilgili bir takım tespitler ve varılan sonuçlar şu şekilde sıralanabilir: a. Yazar, hikâyelerdeki kişilikleri anlattığı esnada bazen sade ve basit bazen de anlaşılması zor olan bir yazın dilini kullanmaktadır. Bununla birlikte yazar, yazın dilini 16 bozacak olan çok uzun cümle ve paragraflar, gereksiz anlatılar ve kesin yargı bildiren açıklamalardan da uzak durmaya çalışmştır. b. Yazar, ele alıp anlatmaya çalıştığı bazı kişilikleri isimlendirirken bazılarını ise isim vermeden aktarmaya çalışmıştır. Şüphesiz ki yazarın bu metodu onu, söz konusu alanda taklitçilikten uzak tutmakla beraber kendisine özgü bir yere konumlandırma adına da oldukça önem arz etmektedir. c. Yazarın anlatmaya çalıştığı kişiliklerin birçoğu olumsuz bir portreye sahip olmakla ön plana çıkmaktadır. Çünkü kendisi savaş ve insan haklarının ayaklar altına alındığı bir dönemde yaşadığı için bizzat o dönemdeki olayları tüm çıplaklığıyla yansıtmaya gayret etmiştir. d. Cemâl Nûrî, genellikle ana ve baş karekterler/kahramanlar üzerinde durarak birşeyler anlatmaya çalışır. Bazen de bu baş aktörlerin bazı özelliklerini başka hikâlerde tekrar edip yeniden gündeme getirmeye çalışarak bu kişiler üzerinden okuyucu kitlesine vermek istediği mesajları objektif ve açıkç bir şekilde vermeye gayret eder. e. Yazar, ele aldığı kişilikleri tasvir, dil, fikir ve sanatsal olarak da çok titiz bir şekilde anlatmaya çalıştığı için Irak'ta, etrafında çok yoğun bir takipçi, okuyucu ve dinleyici kitlenin yer aldığı yazarlar arasında gösterilmektedir. Nitekim birçok hikâyesinin akademik ve eleştirel bir düzeyde araştırma konusu yapılması bunun somut bir örneğini teşkil etmektedir.