Kıvırcık yaprak salata (Lactuca sativa var. crispa)' da kadmiyum toksisitesi üzerine prolin uygulamaların etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERDAR ALTAŞ
Danışman: Özlem Üzal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kıvırcık yaprak salata (Lactuca sativa var. Crispa) Caipira çeşidinin kullanıldığı bu çalışma ile prolin uygulamalarının bitkilerin kadmiyum stresine karşı toleransı artırıp artırmayacağı, kadmiyum stresinin bitkilerde metabolik olayları nasıl etkilediği, bitkilerin kadmiyum stresine karşı hangi tepkiler verdiğini ve prolin uygulamaları ile hangi uyum mekanizmaları geliştirdiğini anlamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma kontrollü atmosferin (152 oC 13 saat gece- 222 oC 11 saat gündüz ve % 70nem) sağlandığı iklim odasında ve su kültüründe yapılmıştır. Fideler yeni kök oluşturup 4-5 yapraklı olduklarında, öncelikle bir grup fidenin yapraklarına stres uygulamadan 4 gün önce 5 mM, 10 mM, 15 mM prolin uygulaması püskürtülerek yapılmış ve sonrasında bitkiler 40 ppm kadmiyum stresine maruz bırakılmıştır. Diğer bir gruba ise stres uygulamadan hemen önce yine 5 mM, 10 mM, 15 mM dozlarında prolin uygulaması ile birlikte kadmiyum uygulaması yapılmıştır. Ayrıca bir grup bitkiye ise sadece kadmiyum uygulaması yapılmıştır. Yani toplamda kontrol (0 ppm kadmiyum), sadece Kadmiyum (40 ppm), stresten 4 gün önce prolin (5 mM, 10 mM, 15 mM) + kadmiyum, stresle birlikte prolin (5 mM, 10 mM, 15 mM) + kadmiyum olmak üzere sekiz farklı uygulama yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, Cd stresinin yol açtığı zararlı etkilerin azaltılmasında stresle birlikte 5 mM prolin ve stres öncesi 10 mM prolin dozunun nispeten olumlu etki yapabilecek yardımcı uygulama olabileceği düşünülmüştür. Bu dozda dışsal prolin uygulamalarının Cd stresi altındaki kıvırcık yaprak salata bitkisindeki büyüme parametreleri üzerine negatif etkilerinin tolere edilmesinde etkili olduğu ve dışsal prolin uygulama dozu ve zamanının önemli olduğu belirlenmiştir.