Farklı Kayalardan Elde Edilen Yapıtaşı ve Agregalarda Yapay Bozunma Deneylerinin Dayanım Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mesut BOR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Özvan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişten günümüze kadar kullanılan yapı malzemelerinin büyük bir çoğunluğu doğal kaya malzemelerden oluşmaktadır. Doğal kaya malzemeler atmosferik koşullar karşısında bozunabilmektedir. Bu nedenle, laboratuvar ortamında bu malzemelere hızlandırılmış bozunma testleri uygulanmakta ve bu test sonuçlarına göre malzeme seçilmektedir. Bu tez çalışmasında, farklı şekil ve boyutlardaki farklı kayaların bozunma testler sonrasındaki performanslarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla küp ve agrega şekilli örnekler üzerinde donma-çözülme ve tuz kristallenmesi testleri yapılmıştır. 13 farklı kaya örneğinin hem bozunma öncesi ve hem de sonrasına ait fiziksel ve mekanik özellikleri karşılaştırılmıştır. Deney sonuçlarına göre, yapıtaşı ölçeğinde kayaç için en yıkıcı neden tuz kristallenmesi ile gelişen basınçtır. Testler sonucunda en zayıf kayaların ignimbirit ve killi kireçtaşı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, granit örneğinin küp ve agrega üzerindeki bozunma performansı karşılaştırılmıştır. Granit küp şekilli hali ile bozunmaya karşı en sağlam kayayken agrega boyutunda yüksek bozunmaya uğradığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, farklı kayaların fiziksel özelliklerinin, bozunma derecesinin ve parçalanmasının porozite ve mineralojik bileşime bağlı olduğu belirlenmiştir.