IRANIAN TOURISTS' SHOPPING EXPERIENCES IN VAN:A QUALITATIVE STUDY
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm Ve Otelcilik İşletmeciliği (Yl) (Tezsiz) (İö), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MARZIYEH ROUDMOSHKI
Danışman: Mehmet Şeremet
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Planlı Davranış Teorisi (Theory of Planned Behavior – TPB) ve Uyarıcı–Organizma–Tepki (Stimulus–Organism–Response – S–O–R) çerçeveleri doğrultusunda, nitel bir yaklaşım kullanarak Van'daki İranlı turistlerin alışveriş deneyimlerini incelemektedir. Bulgular, turistlerin ağırlıklı olarak giyim ürünleri, özellikle ayakkabı ve günlük kıyafetler satın aldığını göstermektedir. Ürün kalitesi, hizmet standartları ve algılanan değer, satın alma kararlarını motive eden temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Arkadaşlar ve aileden kaynaklanan sosyal etkiler ile seyahat öncesi niyetler satın alma davranışını şekillendirirken, destinasyonda yaşanan deneyimler çoğu zaman bu planları değiştirerek plansız ya da duygusal temelli satın almalara yol açmaktadır. Memnuniyet ve heyecan gibi olumlu duygusal tepkiler satın alma kararlarını pekiştirirken, fiyat endişeleri ve ürünlerin özgünlüğü ise dengeleyici faktörler olarak ortaya çıkmaktadır. Mağaza atmosferi, görsel düzenleme ve yakınlık gibi çevresel uyarıcılar turistlerin içsel durumlarını etkileyerek davranışları üzerinde belirleyici olmaktadır. TPB ve S–O–R çerçevelerinin birlikte kullanılması, tutumlar, sosyal normlar, algılanan davranışsal kontrol ve duygusal etkileşim arasındaki ilişkiyi açıkça ortaya koymaktadır. Genel olarak, Van'daki İranlı turistlerin alışveriş davranışları; rasyonel değerlendirmeler, sosyal etki, duygusal tepkiler ve deneyimsel faktörlerin bir bileşimiyle yönlendirilmekte olup, destinasyon temelli alışveriş deneyimlerinde kalite, kolaylık ve özgünlüğün önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: sınır ötesi alışveriş turizmi, İranlı turistler, Van şehri, hedonik değer, hizmet kalitesi, müşteri memnuniyeti, destinasyon sadakati.