Tendürek Volkanı Üzerindeki Deformasyonların Farksal SAR İnterferometrisi Yöntemi İle Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği (Yl), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Deniz TOLLUOĞLU
Danışman: Onur Köse
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tendürek volkanı üzerinde gelişen deformasyonların SAR interferometrisitekniği ile belirlenmesine yönelik gerçekleştirilen bu çalışma, Yüzüncü YılÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalıbünyesinde Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.Çalışmanın amacı, Tendürek volkanı üzerinde gelişen deformasyonları,Farksal SAR İnterferometrisi tekniği kullanarak, milimetre mertebesindehassasiyetle tespit etmektir.Kuvaterner yaşlı genç volkanik ürünler, Doğu Anadolu'da oldukça genişsahalarda yayılım sergiler. Ağrı (5135 m), Süphan (4058 m), Tendürek (3533 m) veNemrut (2935 m) çoğunlukla Van Gölü kuzeyinde yer alan Kuvaterner yaşlıaktiviteye sahip büyük volkanik yapıların başlıcalarıdır. Bunların içersinde özellikleNemrut ve Tendürek volkanları günümüze kadar sergilemiş oldukları faaliyetleriyleTürkiye'nin iki aktif volkanı olarak bilinmektedir. Bunlardan stratovolkanözelliğindeki Nemrut Volkanının son 10 bin yıl içersinde yaklaşık 20-25 kezpüskürdüğü ve son birkaç yüz yıla kadar kuzeyindeki oldukça lokal sahalarda lavakıtma faaliyetlerini sürdürdüğü önceki çalışmalardan bilinmektedir.Bir kalkan tipi volkan özelliğindeki Tendürek'te ise, geniş yayılımlargösteren en genç bazaltik lav ürünlerinin yaşının 2500 yıl olduğu ifade edilmektedir.Tendürek Volkanı üzerinde özellikle yoğun gaz ve su buharı çıkışlarının yanı sırayakın çevresindeki oldukça sık rastlanan sıcak ve mineralli su kaynaklarının varlığıve ayrıca son birkaç yüzyılda kaydedilmiş lokal aktiviteleri, yakın gelecekte tekrarfaaliyete geçebileceği kanısı uyandırmaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasıkapsamında, Tendürek Volkanı'nın son 15 yıllık radar uydusu arşivlerindensağlanmış verilerle yüzey deformasyonları araştırılmış ve değerlendirilmiştir.Çalışmada, ESA'ya ait ERS uyduları tarafından 1993-2000 tarihleriarasında alınan SAR görüntülerinden yararlanılmıştır. Bu görüntülerden 45 adetinterferogram üretilmiştir. Radar görüntüleri seçimi ve eşlemeleri hakkında bilgilersunulmuş, görüntülerin işleniminde özel amaçlı DIAPASON paket yazılımındanfaydalanılmıştır. Oluşturulan interferogramların yorumları yapılarak, TendürekVolkanı üzerinde gelişen deformasyonun miktarı hesaplanmıştır. Sonuçta 7 yıllıksürece yönelik olarak Tendürek volkanı üzerinde toplam 156 mm'lik bir çökmedeformasyonu tespiti yapılmıştır.Anahtar kelimeler: Tendürek Volkanı, SAR İnterferometrisi, FarksalSAR İnterferometrisi, İnterferometrik SAR, Volkanik Deformasyonlar, Volkanizlenmesi, Yüzey Deformasyonlarıi