Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT BULUT
Danışman: Metin Eren
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Halk müziği, toplumun kolektif kimliğini şekillendiren, geleneksel değerleri muhafaza eden ve kültürel sürekliliği sağlayan en önemli bileşenlerdendir. Halk müziği temsilcileri ise yalnızca sanatçı kimlikleriyle değil, aynı zamanda toplumun kültürel simgeleri ve taşıyıcıları olarak da önem arz etmektedir. Bu çalışmada, 20. yüzyılda Türk halk müziğinin önde gelen temsilcilerinden biri olan Ali Ekber Çiçek'in yaşam öyküsü, sanatsal üretimi ve kültürel mirası bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, Ali Ekber Çiçek'in müzik pratiğini şekillendiren kültürel, tarihsel ve kurumsal dinamikleri incelemek ve sanatçının Türk halk müziği geleneğine yaptığı katkıları analitik bir çerçevede değerlendirmektir. Bu doğrultuda, öncelikle sanatçının biyografik bilgileri detaylı bir şekilde ortaya konulmuş, ardından besteleri, derlemeleri ve yorumladığı eserler ışığında müzikal çalışmaları incelenmiştir. Çiçek'in yetişme sürecinde etkili olan toplumsal ve kültürel faktörler bağlamsal olarak analiz edilmiş; özellikle Alevi-Bektaşi müzik geleneği, Âşıklık geleneği, Halkevleri'nin kültürel işlevi ve sanatçının yaklaşık kırk yıl boyunca görev yaptığı TRT radyolarının müzik alanındaki kurumsal rolü üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Bu bağlamda, söz konusu kurumların Çiçek'in müzikal gelişimi üzerindeki etkileri ve bu kurumlar aracılığıyla şekillenen kültürel yapılar da ayrıntılı biçimde tartışılmıştır. Ayrıca, Ali Ekber Çiçek'in halk müziği derlemeciliği ekseninde Türkiye'deki halk müziği derleme çalışmaları da ele alınmış; bu bağlamda özellikle Muzaffer Sarısözen ve Ankara Radyosu'nun yürüttüğü derleme faaliyetleriyle Çiçek'in çalışmaları ile karşılaştırmalı bir şekilde değerlendirilmiştir. Sanatçının müzik dili, icra teknikleri ve repertuvar seçimleri üzerinden dört örnek eser analiz edilerek, onun Türk halk müziğine kazandırdığı yenilikçi yaklaşımları çözümlenmiştir. Çiçek'in müziksel tavrı, hem geleneksel hem de çağdaş unsurları bir araya getirerek özgün bir üslup oluşturması bakımından incelenmiş, bu yönüyle onun Türk halk müziği içerisindeki konumu teorik ve metodolojik açıdan değerlendirilmiştir.