Hakkari İli Küçükbaş Hayvancılığının Yapısal Özellikleri ve Sosyo-Ekonomik Durumu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yusuf DEMİR

Danışman: Selçuk Seçkin Tuncer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Hakkâri ili Merkez, Çukurca, Yüksekova, Şemdinli ve Derecik ilçelerindeki küçükbaş hayvancılık işletmelerinin yapısal özellikleri ve sosyo-ekonomik durumlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla 96 işletmede anket çalışması yapılmıştır. İşletme sahiplerinin tamamına yakını (%97.9) erkek olarak belirlenmiş ve yaş grubunun (%52.1) 41-60 yaş aralığında olduğu saptanmıştır. Önemli oranda (%33.3) ilkokul mezunu olan yetiştiricilerin %41.7'sinin 26 yıl ve üzerinde tecrübeye sahip olduğu bulunmuştur. İşletmelerin tamamına yakını (%89.6) meralardan faydalanmakta ve sürülerin meraya çoğunlukla (%82.3) Nisan ayında çıktıkları, Ekim ayında ise döndükleri saptanmıştır. Yetiştiricilerin önemli bir kısmı (%74.0) ücretli çoban temini yöntemini kullanmaktadır. Doğumların başlangıcı en fazla Şubat (%51.1) ayında olmakta ve çoğunlukla (%41.7) Nisan ayında tümüyle bitmektedir. Hayvanların damızlık amacıyla sürüde kullanım süresi; koyun (%79.2), koç (%77.1), keçi (%80.2) ve tekelerde (%80.2) önemli oranda 5-7 yaş olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin %99'unda aşılama yapıldığı ve büyük oranda (%86.4) brucella, enterotoksemi ve çiçek aşılarının hepsinin yapıldığı bulunmuştur. Hakkâri ilindeki işletme sahiplerinin %95.8'i yetiştirici örgütlerine üye olduğunu bildirirken bilgi kaynağı olarak çoğunlukla aile büyükleri (%59.4) ve tarım müdürlükleri (%34.4) olarak bulunmuştur. Sonuç olarak Hakkâri ili Merkez, Çukurca, Derecik, Şemdinli ve Yüksekova'da genç nüfusun küçükbaş hayvancılığa özendirilmesi, yetiştirici birliğinin çiftçi eğitimlerinde daha çok etkin olması ve sürü büyüklüklerinin artırılması sorunların çözümünde önemli olacaktır.