Soğanda Dip Çürüklüğü Hastalığına (Fusarium oxysporum f. sp. cepae(W.C Snyder & H.N Hansen) Karşı Arbusküler Mikorhizal Fungus(AMF) ve Trichoderma harzianum Rifai’un Etkilerinin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdulaziz YAĞMUR

Danışman: Semra Demir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, soğanda büyük sorun olan ve kimyasal mücadelesi olmayan Fusarium oxysporum f.sp. cepae W.C. Snyder &H.N Hansen'nin neden olduğu dip çürüklüğü hastalığına karşı farklı arbusküler mikorhizal fungus (AMF) ve biyolojik kontrol elemanı Trichoderma harzianum'un etkileri araştırılmıştır. Çalışmada öncelikle Ankara Polatlı ilçesinden toplanan soğan bitkilerinden izolasyon yapılmıştır. Hem klasik hem de moleküler teşhis yöntemleri sonucunda izole edilen fungus'un F. oxysporum f.sp. cepae olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşaması iklim odası koşullarında yürütülmüştür. Kontrollü şartlarda yetiştirilen ve hastalığa karşı duyarlı olduğu belirlenen soğan bitkilerine iki farklı AMF izolatı (Glomus mosseae ve Ticari AMF), Trichoderma harzianum ve F. oxysporum f.sp. cepae'nin ikili ve üçlü inokulasyonları yapılmıştır. AMF türlerinin soğan bitkisindeki kolonizasyon, spor yoğunluğu ve mikorhizal bağımlılık oranları sırasıyla %8.91-%24, 16.4-50.4 spor/10 g toprak ve %18.3-%51.9 olarak belirlenmiştir. En iyi kolonizasyon, mikorhizal bağımlılık ve spor yoğunluğu sırasıyla G. mosseae + F. oxysporum f.sp. cepae ve G. mosseae uygulamalarında elde edilmiştir. Çalışmada hastalığın baskılanması açısından AMF izolatları ve T. harzianum'un % 13.5 - % 23.5 arasında etkili olduğu ve en yüksek baskılamanın G. mosseae tarafından gerçekleştiği saptanmıştır. Bunun yanı sıra G. mosseae'nın, bitkinin bazı morfolojik gelişim parametreleri ve besin elementi (fosfor) içeriğini genel olarak kontrol bitkilerine göre arttırdığı bulunmuştur.