In vitro koşullarda asmada UV-B stresine karşı dışsal Melatonin uygulamasının etkisi

SENA YILDIZ

In vitro koşullarda asmada UV-B stresine karşı dışsal Melatonin uygulamasının etkisi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA YILDIZ

Danışman: Nurhan Keskin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Melatonin (MEL; N-asetil-5-metoksitriptamin)'in Asma (Vitis vinifera L.)'da Ultraviyole B (UV-B) stresine karşı etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bitkisel materyali oluşturan Merlot ve Erciş üzüm çeşitlerine ait in vitro bitkiciklerin elde edilmesinde; 0, 100 ve 200 µmol l-1 MEL içeren MS (Murashige ve Skoog) yarı katı temel besin ortamı ve tek boğum kültürü kullanılmıştır. En az 6 tam yapraklı in vitro bitkiciklere kavanozların kapakları açılarak düşük (311 nm Philips TL 20W/01, 16 saat ≅ 8.25 μW cm-2) ve yüksek (311 nm Philips TL 20W/01, 4 saat ≅ 33 μW cm-2) UV-B ışını 40 cm yükseklikten steril bir kabin içerisinde uygulanmıştır. Çalışma sonucunda MEL uygulamalarının UV-B stresi altındaki asma in vitro bitkiciklerde toplam fenolik bileşik (TF), toplam antioksidan (TA), flavonol (Flv) ve içsel MEL içeriğini artırdığı, Malondialdehit (MDA) içeriğini azalttığı, antioksidan enzim aktivitelerini (katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD) ve askorbat peroksidaz (APX) ise teşvik ettiği görülmüştür. Çeşide göre değişmekle birlikte, düşük UV-B stresine karşı 200 µmol l-1 MEL uygulamasının, kontrol ve 100 µmol l-1 MEL uygulamalarına göre daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. Çeşide göre yapılan karşılaştırmalarda ise TF, TA, APX, ADİ, Ant ve Flv bakımından Erciş çeşidinin, SOD, CAT, MDA, Kl ve içsel MEL içeriği bakımından ise Merlot çeşidinin tatminkâr sonuçlar verdiği gözlenmiştir.