Tazekent köyü (Diyadin-Ağrı) travertenlerinin jeolojik özellikleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜKRİYE BAŞAK YEGEN

Danışman: Çetin Yeşilova

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyadin İlçesi (Ağrı Türkiye) kaplıcaları ve travertenleri ile tanınmaktadır. Tazekent Köyü traverteni bu tarvertenleri en geniş yayılıma sahip olanı olarak ön plana çıkmaktadır. Bölgede güncel traverten oluşumları, sıcak su çıkışları ve gayzerler görülmektedir. Tazekent Köyü Travertenlerinin jeolojik evrimini anlamak ve bölgenin jeolojik evrimine katkı koymak amacıyla, travertenlerden toplam 136 adet örnek topladık. Bu örneklerin 110 tanesi ince kesit, 8 tanesi XRF, 5 tanesi XRD, 10 tanesi SEM ve 3 tanesi U/Th analizi için kullanılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, Tazekent Köyü Travertenlerinde, 7 fasiyese ayırtlanmıştır. Bu fasiyesler sırasıyla, 1) Breşik-litoklastlı fasiyes, 2) Kristalin kabuk fasiyesi, 3) Çalı tipi fasiyes, 4) Sal tipi fasiyes, 5) Stromatolitik fasiyes, 6) Gaz boşluklu fasiyes, 7) Paleotoprak olarak tanımlanmıştır. Fasiyes özellikleri ve laboratuvar çalışmaları sonucunda, 215.16-31.44 ka zamanları arasında kurak ve kimi zaman sıcak kimi zaman soğuk iklim koşullarının egemen olduğu tespit edilmiştir. Yine Tazekent Köyü Travertenlerinin yoğun canlı aktivitesine olanak sağladığı, volkanizma ve tektonizma ile eş zamanlı oluşum gösterdiği gözlenmiştir. Bununla birlikte, bölgede var olan tektonik rejimin günümüzde de devam ettiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Diyadin, Gayzer, Tazekent, Tektonizma, Traverten.