Van Gölü Havzası Arazi Örtüsü ve Alan Kullanımlarındaki Değişimlerin UzunDönemli İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Havva Nurdan TAŞ

Danışman: Onur Şatır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de; sosyal, ekonomik ve doğal birçok olayın Arazi Örtüsü ve Alan Kullanımlarına (AÖAK) doğrudan etkileri olduğu bilinmektedir. Bu etkiler AÖAK'lar üzerinde çok ciddi değişimlere sebep olmaktadır. Bu çalışmada Van Gölü Havzası örneğinde 1973- 2015 yılları arasındaki 43 yıllık zaman aralığında oluşan AÖAK değişimleri Uzaktan Algılama (UA) araçları kullanılarak belirlenmiştir. Temel veri seti olarak Landsat yer gözlem uyduları kullanılmış ve incelenen her yıla ait temmuz sonu – ağustos dönemlerindeki uydu verileri kullanılmıştır. Toplamda 7 farklı AÖAK (yerleşim, tarım, çayır-mera, kayalık ve açık alanlar, ormanlar, sazlıklar ve su yüzeyleri) obje tabanlı sınıflama yaklaşımıyla sınıflandırılmıştır. Sınıflama doğrulukları, eski tarihli topografik haritalar, orman mescere haritaları ve genel arazi örneklemeleriyle belirlenmiştir. 1973 yılı verisine ait kappa doğruluğu 0.79 iken, 2015 yılı verisine ait kappa doğruluğu 0.95 olarak hesaplanmıştır. Van Gölü Havzası, uzun dönemli değişim sonuçlarına göre; tarım alanları, yerleşim alanları ve sazlıklar artarken, çayır-mera alanları, kayalık- açık alanlar ve orman alanlarında azalmalar görülmüştür. Su yüzeyleri bir miktar azalmış ancak genel oranına bakıldığında bu azalma önemsiz düzeylerdedir. Bu çalışma ile AÖAK'ların sosyo-kültürel yapıyla ilişkisi Doğu Anadolu Bölgesi'nin iyi bir indikatörü olan Van Gölü Havzası örneğinde incelenmiştir. Böylece, genel olarak bölgeyle ilgili çalışmalarda da kullanılabilir çıktılar elde edilmiştir. Bu çıktılar sonucunda havza genelinde, bölgede yaşanan sosyo- ekonomik politikalar, doğal afetler ve bölgeye özel güvenlik sorunlarının AÖAK'lar üzerinde çok ciddi değişimlere sebep oldukları saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Uzaktan algılama, Van Gölü Havzası, Değişim analizi, Obje tabanlı sınıflama, Havza yönetimi