TERMAL UYDU ALGILAYICILARI KULLANILARAK BÖLGESEL BASKIN DOĞAL AĞAÇ TÜRLERİNİN FARKLI ORTAMLARDA KIYASLANARAK YÜZEY SICAKLIĞINA OLAN ETKİSİNİN BELİRLENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKÇE BERRİN KÖROĞLU UĞUR

Danışman: Onur Şatır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya üzerinde yıllardır süregelen hızlı kentleşme ve çeşitli insan aktiviteleri sonucu oluşan küresel ısınma, birçok alanda olduğu gibi bitkisel alanların tahribatının da sebebi olmuştur. Bu oluşum nüfus artışına paralel olarak artan yapısal yoğunlukla birleşince dramatik sonuçlar meydana getirmiştir. Güneşten gelen ışınlar atmosferden geçerek yeryüzüne ulaşmaktadır. Bu ışınların bir kısmı yer yüzeyinde birikerek, absorbe edildiği zeminde ısı artışlarında meydan vermektedir. Bu ısı artışlarının yoğunlaştığı ve biriktiği bu alanlar kentsel ısı adası olarak adlandırılmaktadır. Kentsel ısı adasının farklı zeminlerde ve yüzeylerde birikme ve sıcaklığı tutma seviyesi farklılık göstermektedir. Kentsel ısı adası genel olarak geçirimsiz yüzeylerde, sert zeminlerde, endüstri ve sanayi alanları gibi yüksek ısı üreten enerji kaynakları çevrelerinde, havaalanları ve meydanlarda veya çıplak ve çorak arazilerde daha yüksek kaydedilmiştir. Buna karşın vejetasyon varlığı olan yerlerde, park ve bahçelerde, koruluk ve fidanlıklarda, su yüzeylerinde, orman alanlarında ve yeşil aksların çevresinde daha az ölçülmüştür. Bu çalışmada termal uydu algılayıcıları yardımıyla elde edilen verilerden, orman mesçere haritaları kullanılarak tespit edilen orman alanları ile sert zeminlerde, toprak alanlarda, kayalık alanlarda ve yerleşim yerlerinde oluşan ısınmaların karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışmada Landsat termal uydu görüntülerinden, çeşitli hava fotoğraflarından, orman mecçere haritalarından yararlanılmıştır. Analizler coğrafi bilgi sistemi tabanlı ARCGIS yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma Akdeniz ve Karadeniz Bölgesi özelinde, orman alanlarının içinde barındırdığı türler örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda tür bazında kentsel ısı adasını en fazla tür olarak Castanea sativa (Anadolu kestanesi) türü olmuştur. Ayrıca yüzey arazi ısısı en fazla ölçülen yer ise Haziran ve Temmuz ayları sıcaklık ortalamalarına göre analiz edilen düşük rakımlardaki sert zeminler olmuştur.