Türkiye'de pandemi döneminde olağanüstü bir istihdam kalkanı olarak uygulanan kısa çalışma ödeneğinin Van ili özelinde analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET GANİ DALKILIÇ

Danışman: Ferit İzci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma hayatındaki riskleri minimize etmek adına devletler tarafından alınan tedbirlerden bir tanesi de kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği uygulamasıdır. Çalışma hayatını ve ülke ekonomilerini olumsuz yönde etkileyen genel ekonomik krizler ve zorlayıcı nedenler gibi faktörler, işçi ve işvereni sistemde tutabilmek adına devletleri bu alanda düzenleme yapmak zorunda bırakmıştır. 2003 yılında 4857 sayılı İş Yasasıyla iş hukukumuzda yer bulan bu tedbir, zaman zaman uygulama alanı bulmuş, özellikle de 2008-2009 dünya küresel ekonomik krizi nedeniyle birçok gelişmiş ülkede uygulanarak istihdam kalkanı rolünü üstlenmiştir. 2020 yılına gelindiğinde ise, bütün dünyayı etkisi altına alan Covid-19 (Yeni Koronavirüs) salgını nedeniyle gerek Türkiye'de, gerekse bütün dünyada istihdam durma noktasına gelmiştir. Bu salgının Türkiye'de yaratacağı ekonomik ve sosyal tahrifatın minimize edilmesi amacıyla yasal altyapısı hazır olan önlemlere ihtiyaç duyulmuştur. Devletler bu dönemde daha önce meydana gelmiş ekonomik krizlerde görülmemiş önlemler alarak Covid-19 salgın krizinin işgücü piyasası ve ekonominin geneli üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletmeye çalışmışlardır. Ülkeler arasında değişiklik arz eden bu tedbirlerin ekonomiyi ve çalışma hayatını canlı tutabilmek adına uygulandığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, Covid-19 salgınıyla ortaya çıkan toplumsal ve ekonomik kriz gibi olağanüstü dönemlerde istihdamın nasıl korunacağını, çalışma hayatının unsurları olan işçi ve işverenin çalışma hayatında nasıl canlı tutulacağını irdelemektir. Bu çalışmada gelişmiş dünya ülkeleriyle karşılaştırmalı analiz yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye İş Kurumu ve Sosyal Güvenlik Kurumu verileri ışığında Covid-19 öncesi, sırası ve sonrası dönemi karşılaştırılarak salgın krizinin Türkiye'de istihdamda meydana getirdiği tahrifatın boyutu saptanmış, bu veriler ışığında uygulanan tedbirlerle salgın kriziyle mücadele yöntemleri anlatılmıştır.