Lise öğrencilerinin umut ve mutluluk düzeylerinin kişilik özellikleri ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA BAYIRLI
Danışman: Gaye Zeynep Çenesiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın tarih süresince başlıca uğraşı; dünyayı, diğerlerini, kendini anlaması ve mutluluğa ulaşması olmuştur. Yüzlerce yıldır mutluluğa ulaşmaya çalışan insanların; hayatta kalmasına yardım eden psikolojik yapı umuttur. Arayışta olan her bireyin kendine ait kişilik özellikleri bulunmakta; bireyin umut etme ve mutluluk düzeyini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin umut ve mutluluk düzeylerinin kişilik özelliklerine, çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ve mutluluğu hangi değişkenlerin yordadığını incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Van Özalp ve Tuşba ilçelerinde, farklı liselerde okuyan 696 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla; Kişisel Bilgi Formu, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği, Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; İlçe değişkenine göre küçük ve sınır ilçede yaşayan öğrencilerin umut düzeyinin; uyumluluk, sorumluluk ve deneyime açıklılık düzeylerinin merkez ilçede yaşayan öğrencilerden daha yüksek olduğu; kız öğrencilerin olumsuz değerliliklerinin erkek öğrencilerden daha düşük, sorumluluğunun ise daha yüksek olduğu bulunmuştur. Kardeş sayısı arttıkça deneyime açıklık, uyumluluk, sorumluluk, olumsuz değerlilik kişilik özelliklerinin düzeyinin arttığı ve aileleriyle yaşayan öğrencilerin yurtta yaşayan öğrencilerden olumsuz değerliliklerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Lise türlerine göre araştırma değişkenlerinde farklılıklara rastlanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre umut ölçeği, alt ölçekleri ile mutluluk ölçeği arasında pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Mutluluk ölçeği, umut ölçeği ve alt ölçekleri ile kişilik ölçeğinin alt boyutları olan olumsuz değerlilik, duygusallık arasında negatif anlamlı ilişki; dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk deneyime açıklık arasında pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Yapılan regresyon analizi sonucunda; deneyime açıklık, duygusallık, sorumluluk kişilik özelliklerinin mutluluğun anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış, önerilerde bulunulmuştur.