Türkçe ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin medya okuryazarlığı eğitimi ile ilgili becerileri ve görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL BİLİMLER VE TÜRKÇE EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞENAY YILDIRIM
Danışman: Mehmet Nuri Kardaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin medya okuryazarlığı eğitimi ile ilgili becerilerini/yeterliklerini ve görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışmada ayrıca alan araştırmacılarının dikkate sunmak üzere medya okuryazarlığı alanında yapılan akademik çalışmaların yer aldığı bir kaynakçaya yer verilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel tekniklerin birlikte kullanıldığı "Karma Model" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Van ili merkez ilçelerinde görev yapan 222 Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin medya okuryazarlığı becerilerine ilişkin verilerin toplanmasında "Medya Okuryazarlığı Eğitimi Ölçeği (MOEÖ); Öğretmenlerin medya okuryazarlığı eğitimine yönelik görüşlerinin alınmasında "Yapılandırılmış Görüşme Formu (YGF)"; Değişkenlerin belirlenmesinde "Kişi Bilgi Formu (KBF)"; kullanılmıştır. MOEÖ ile toplanan verilerin analizinde nicel analiz tekniklerinden Tek Yönlü ANOVA (Bağımsız varyans analizi) ve "Bağımsız Örneklemlerde t- Testi" analizi yapılmıştır. YGF ile elde edilen görüşlerinin analizinde nitel analiz tekniklerinden tematik içerik analizi yapılmıştır. Medya okuryazarlığı kaynakçasını oluşturmak için nitel tekniklerden doküman taraması/incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre 222 öğretmenin "Medya Okuryazarlığı Yeterliklerini" ölçen ölçekten elde edilen veriler hesaplandığında öğretmenlerin başarı puanı ortalamalarının 86,56 ile "Kısmen Yeterli" olduğu tespit edilmiştir. Değişkenlerden "Meslekteki Kıdem", "Hizmet verilen yer", "Medya okuryazarlığı Dersini Alma" değişkenleri ile medya okuryazarlığı eğitimi becerisi/yeterliği arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunurken; "Cinsiyet", "Branş", "Eğitimde kullanılan kaynaklar", "Yaş", "Mezun olunan eğitim kurumu" değişkenlerinin medya okuryazarlığı eğitimi becerisi/yeterliği ile ilişkisi bulunamamıştır. Öğretmenlerin medya okuryazarlığı eğitimi ile ilgili görüşleri incelendiğinde; öğretmenlerin %98.6'inin medya eğitimini gerekli gördüğü; medya okuryazarlığı dersini işlerken yaşadıkları problemlerin başında derste kullanılacak araç-gereçlerin yetersiz olması(%47.24), idareci (%27.5) ve öğrencilerin(%23.62) medya eğitimine ilgisiz olması, dersin içeriğinin bilinmemesi(%5.51) geldiği; medya okuryazarlığı dersinin yeterli araç-gereçlerin olduğu sınıflarda (%42.98) ve öğrenci merkezli etkinliklerle (%16.66) işlenmesi gerektiği; eğitim verilen kurumun medya eğitimi araç-gereçleri bakımından yetersiz olduğu; ders içeriklerinin güncel olduğunu belirtmişlerdir. Medya okuryazarlığı kaynakçasında toplam 268 çalışma yer almıştır. Kaynakçada yer alan çalışmaların 113'ü makale,103'ü bildiri, 35'i yüksek lisans tezi, 8'i doktora tezi, 9'u çeviri makale türündedir.