Van ili genç erişkin bireylerinin burun yapılarında morfometri ve geometrik morfometri yöntemi ile cinsiyet farklılıklarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Antropoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yeter İçli
Danışman: Seda Karaöz Arıhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma cinsiyetler arasındaki burun yapısı ve şeklinin farklılığının tespit edilmesi ve adli kimliklendirme için kullanılabilir olmasının tespiti amacıyla yapılmıştır. Adli bilimlerde, özellikle adli vakalarda elde edilen görüntülerden bireylerin tanımlanması vaka çözümü için oldukça önemlidir. Adli olaylarda kişi tanımlama sistemlerinden her birinin barındırdığı kanıt türüne göre bir amacı vardır. Video kaydı ya da görgü tanığından elde edilen kanıtlara, yüz tanıma tekniklerinin uygulanması suçun araştırılması konusunda hayati öneme sahiptir. Bu nedenlede bu çalışmada bireylerden alınan fotoğraflardan elde edilen verilerle morfometrik inceleme ve yeni bir yüz tanıma yöntemi olan geometrik morfometri tekniği ile cinsiyetler arasında burun şeklinin farklılıkları araştırılmıştır. Burun yapılarındaki farklılığın ölçülebilmesi için Van ilinde 18-30 yaş aralığındaki genç erişkin grubundan rastgele örneklem metoduyla seçilen 50 kadın ve 50 erkek bireyin ön, yan ve alt profil fotoğrafı çekilerek geometrik morfometri yöntemi ile ölçümler alınıp, veriler analiz edilerek karşılaştırma yapılmıştır. Analizler Tps, IBM SPSS 22.0 istatistik paket programı, Past 4.02 ve Morphoj analiz programları kullanılarak yapılmıştır. Yapılan morfometrik analizler sonucunda istatistiksel olarak iki cinsiyet arasında sadece anatomik burun genişliği ve burun deliği taban genişliğinde anlamlı bir fark görülmüştür. Alınan ölçümlerin büyük kısmında erkek burun ölçü değerleri daha yüksek çıkmıştır. Burun boyutlarına bakıldığında erkek burnu daha dik, geniş ve kısa, kadın burnu daha düşük, dar ve uzun olarak görülmüştür. Temel Bileşen Analizlerinde varyasyon yüzdelikleri çok yüksek çıkmamakla birlikte kadın ve erkek arasında anlamlı bir farklılık görülmemektedir. Bu çalışmanın metodu kullanılarak yapılan herhangi bir benzer çalışma bulunmamasına rağmen, burun ölçümleri hakkında yapılan çalışmlardaki verilerle karşılaştırmaşar yapılmıştır. bu karşılaştırmalar sonucunda, bu çalışma ile benzer sonuçların olduğu (erkek burun ölçümlerinin daha fazla, kadın burun açılarının daha fazla olması gibi) görülmüştür. Daha önce yapılan çalışmalar temel alınarak, adli kimlik tespitinde hem görüntüler üzerinden hem de yeniden yüzlendirme çalışmalarında kadın erkek arasındaki farklı oluşturmak amacıyla burun ölçülerinden sadece farkı belirgin olanlar kullanılabilir düşüncesindeyiz.