Beyaz Peynirlerde Staphlococcus aureus varlığı, enterotoksin ve antimikrobiyal direnç genlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Besin Hijyeni ve Teknolojisi (Dr), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE NUR ARASOĞLU AYDOĞDU
Danışman: Rabia Mehtap Tuncay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, 2021 yılı Şubat-Mart ayları arasında Van ilinde satışa sunulan 50 adet paketli ve 50 adet açıkta (paketsiz) satılan olmak üzere, toplam 100 adet beyaz peynir örneklerinde S. aureus kontaminasyonu ve elde edilen izolatlarda enterotoksin varlığı ile antibiyotik dirençlilik profillerini belirlemek amacıyla yapıldı. Ayrıca oksasilin ve vankomisine karşı dirençli olan suşlarda bu antibiyotiklere ait direnç genlerinin varlığı araştırıldı. Çalışmada, PCR analizleri sonunda 50 adet açıkta satılan paketsiz beyaz peynir örneğinin 16'sında (%32) ve 50 adet paketli beyaz peynir örneğinin 8'inde (%16) S. aureus pozitif olarak belirlendi. S. aureus pozitif 24 adet beyaz peynir örneğinin analizi sonucunda 46 adet S. aureus izolatı elde edildi. İzolatların eritromisine (%6.52), gentamisine (%10.87), kloramfenikole (%6.52), trimethoprim-sülfamethoxazole (%2.37), rifampisine (%15.21), tetrasikline (%28.26), cefoxitine (%43.47) ve penisilin G (%34.78) 'ye karşı dirençli olduğu saptandı. Çalışmada izolatların eritromisine (%93.48), gentamisine (%89.13), kloramfenikole (%93.48), trimethoprim-sülfamethoxazole (%97.83), rifampisine (%84.79), tetrasikline (%71.74), cefoxitin (%56.53) ve penisilin G (%65.22) 'ye duyarlı bulundu. Ayrıca elde edilen 46 S. aureus izolatının oksasilin ve vankomisin antibiyotik dirençlilikleri, minimal inhibisyon konsantrasyon (MIC) yöntemi ile incelenmiş olup, MIC değerlendirme sonuçlarına göre izolatların hiçbiri oksasiline (%0) dirençli bulunamadı. İzolatların %47.82'sinin ise vankomisine karşı dirençli olduğu tespit edildi. Çalışmada kullanılan 10 antibiyotik çeşidinin 9 una karşı izolatlar direnç gösterdi. Direnç genlerinin de incelendiği çalışmada 46 adet S. aureus izolatından 3 tanesinin (%13.6) mecA, 6 tanesinin (%27.2) mecC, 1 tanesinin (% 2.17) hem mecA hem de mecC genini taşıdığı saptandı. Enterotoksin gen varlığının da incelenmesi sonucu 46 S. aureus suşundan 1'i paketli 1'i paketsiz beyaz peynir örneğine ait olmak üzere 2'sinde sed geni tespit edildi. Çalışmada elde edilen bulgular literatürde var olan değerlerle karşılaştırıldı. Yapılan analizler sonucunda piyasada satılan beyaz peynirlerde tespit edilen S. aureus varlığı, beyaz peynirlerin hijyenik kalitelerinin kötü olduğunun göstergesidir. Aynı zamanda bu izolatların antibiyotik dirençliliğinin yüksek olması ve bazılarında direnç geni varlığı, bu tür gıdalardan insanlara dirençli türlerin geçmesine ve beşeri hekimlikte hastalıkların tedavilerini zorlaştırmasına neden olmaktadır. Bu durum günümüzde ve gelecekte büyük bir halk sağlığı problemine yol açabilir.