Öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet tutumlarının örtük program çerçevesinde incelenmesi.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURSEL AVCI
Danışman: Gaye Zeynep Çenesiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumsal cinsiyet eşitsizliği hem ulusal hem küresel bir sorundur. Cinsiyet temeli bu eşitsizlik bazen açıkça kendini gösterirken bazen de örtük bir biçimde gerçekleşmektedir. Eğitim ortamındaki toplumsal cinsiyet eşitsizliğine aracılık eden mekanizmalardan olması açısından örtük program önemli bir kavramdır. Bu araştırma temel olarak öğretmen adayların örtük program kapsamında kendi öğretmen-öğreten profillerini planlamalarını; örtük program hakkındaki bilgilerini; cinsiyet ve toplumsal cinsiyet hakkındaki bilgilerini; toplumsal cinsiyete ilişkin tutum ve algılarını incelmeyi amaçlayan nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 8'i okul öncesi kademesine, 8'i ilkokul kademesine, 8'i ortaokul kademesine, 8'i lise kademesine ders verecek 32 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler Kişisel Bilgiler Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılıyla toplanmıştır. Öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmeler ses kaydı cihazıyla kayıt altına alınıp daha sonra deşifresi yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde nitel analiz yöntemi olan "içerik analizi" kullanılmıştır. Analiz sonucunda öğretmen adayların resmi programın dışında kendilerini konumlayabildikleri ve örtük program kapsamında öğrenmeleri gerçekleştirebilecekleri; buna karşın öğretmen adaylarının çoğunlukla örtük program kavramını tam olarak tanımlayamadıkları, genel anlamda kavrama ilişkin fazla bilgi sahibi olmadıkları görülmüştür. Öğretmen adaylarının cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramlarını birbirinden ayırt edemediği saptanmıştır. Öğretmen adaylarının geleneksel cinsiyet rollerini benimsedikleri tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının hem cinsiyetçi hem de eşitlikçi tutumları gözlemlenmiştir. Eğitimin dönüştürücü niteliği kullanılarak daha eşitlikçi bir topluma doğru yol almak adına öğretmen adaylarının örtük programın etkisi ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin farkındalıklarının oluşması için eğitim fakültelerindeki programların güncellenmesi gerekmektedir.