P-deltanın çeşitli yüksek binarın statik ve dinamik davarnışına etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: YOUSIF SHABO YOUSIF QILO

Danışman: Murat Muvafık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

P-Delta etkisi deprem ve rüzgâr yükler gibi yanal kuvvetlere maruz kalan yapılardaki tali etki şeklinde tanımlanabilir. Öz ağırlık ve ek düşey yükler, şekildeğiştirmiş yapıda daha fazla yanal deplasmanlara yol açan ilave momentlerin oluşmasına sebep olur. Bu etki, yapıların birinci mertebe teorisi ile çözümünde gözükmese de, eleman iç kuvvetleri ve deplasmalarının elde edilmesiyle bulunabilir. (Hibbeler, 1999) P-Delta etkisi yapıların yüksekliği ve narinliğinin artmasıyla, özellikle sismik açıdan aktif olan veya güçlü rüzgarların olduğu bölgelerde daha çok önem kazanmaktadır. Çünkü binaların kat adedinin artmasıyla yanal deplasmanlar artar ve böylece elemanlarda ilave momentler oluşur. Yapıların güvenli bir şekilde tasarlanabilmesi için bu ilave momentlerin ve iç kuvvetlerin belirlenmesi büyük bir önem taşımaktadır. (Kim and Yang, 1995) ASCE 7-16, P-Delta etkisinden dolayı oluşan momentin, yanal yüklerden oluşan momente oranı olarak tarif edilen stabilite katsayısının 0.1'den küçük olması durumunda P-Delta etkisinin göz ardı edilmesine izin vermektedir. Ancak bu çalışmadaki hedefe ulaşabilmek için bu etki seçilen 20 katlı betonarme binaların analizlerinde hep dahil edilmiştir.