Türkiye’de Fen Eğitiminde STEM ve Girişimcilik Üzerine Yapılmış Çalışmaların İçerik Analizi: Bir Betimsel İçerik Analizi Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Orta Öğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ERDOĞAN DENİZ
Danışman: Mustafa Tüysüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüz dünyasının hızla değişen teknolojik ve toplumsal dinamikleri, STEM ve girişimcilik gibi çağdaş eğitim yaklaşımlarının gelişmesine olanak tanımıştır. Fen eğitimi bağlamında giderek daha fazla önem kazanan STEM ve girişimcilik uygulamaları, öğrencilerin yaratıcılık, problem çözme, iş birliği gibi 21. yüzyıl becerilerini kazanmalarında etkili bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de 2013-2025 yılları arasında fen eğitiminde STEM ve girişimcilik alanlarıyla ilgili olarak tam metnine erişim sağlanabilen yüksek lisans tezleri, doktora tezleri ve araştırma makalelerinin, içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmalar için Google Akademik, ULAKBİM, Web of Science, Scopus, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Tarama Sistemi veri tabanlarında tarama yapılmıştır. Yürütülen tarama süreci sonucunda 2 doktora tezi, 18 yüksek lisans tezi ve 10 akademik makale olmak üzere toplam 30 çalışma analiz sürecine dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında belirlenen bu çalışmalar, içerik analizi yöntemiyle; yayın türleri, yayımlanma yılları, çalışmanın yapıldığı üniversiteler, yazar sayıları, araştırma tipleri, araştırma yöntemleri, araştırma yöntem açıklamaları, örneklem düzeyleri, örneklem sayıları, örneklem seçim şekilleri, veri toplama araçları, veri analiz açıklamaları gibi çeşitli değişkenler açısından sistematik biçimde analiz edilmiştir. Çalışmaların %60'ı yüksek lisans tezi, %33'ü makale ve %7'si doktora tezidir. Çalışmalar en yoğun 2019–2021 yılları arasında yayımlanmış ve çoğunlukla Gazi, Kahramanmaraş Sütçü İmam ve Kırıkkale Üniversitelerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaların %51'i deneysel, %47'si karma yöntemlidir ve araştırmalarda "karma" ve "açıklayıcı" desenler ön plana çıkmıştır. Örneklem gruplarının %57'si ortaokul öğrencilerinden oluşurken, lisans öğrencileri, öğretmenler ve ilkokul öğrencileri de yer almıştır. Örneklem büyüklüğü çoğunlukla 11–100 kişi arasında değişmiş; en çok "uygun" (%63) ve "amaca yönelik" (%33) örneklem seçim yöntemleri tercih edilmiştir. Veri toplama araçları arasında en yaygın kullanılanlar "anket" (%36,36), "görüşme" (%27,27) ve "alternatif değerlendirme" ölçekleridir (%15,15). "Likert tipi anket" ve "yarı yapılandırılmış görüşmeler" öne çıkan tekniklerdir. Veri analizinde %51,47 oranında "nicel kestirimsel", %39,71 oranında "nitel" ve %8,82 oranında "nicel betimsel" yaklaşımlar tercih edilmiştir. "T-testi", "içerik analizi" ve "betimsel analiz" en sık kullanılan analiz teknikleridir. Bulgular, STEM ve girişimcilik konularında yürütülen akademik çalışmaların yıllar içinde arttığını ve yöntemsel çeşitliliğin geliştiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, literatüre sistematik ve bütüncül bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar sözcükler: içerik analizi, girişimcilik, STEM eğitimi.