Tractatus'un Artalanında Yatan Etik Sorunun Çözümlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe (Yl) (Tezli) (Muş Alparslan Ün.ortak), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Emre Eker

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Eren Rızvanoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tractatus Logico-Philosophicus yazıldığı zamandan günümüze kadar, bilhassa ülkemizde yapılan Tractatus okumalarının ve Tractatus ile ilgili yazılan makale, kitap ve yapılan çevirilerin neredeyse tümü belli bir perspektifi aşamamıştır. Bu perspektifi belirleyen düşünsel arka plan ise daha çok İngiliz deneyci felsefe ve Ernest Mach'ın felsefesi olmuştur. Bunun sebebi ise Tractatus'a hâkim olan dilin müphemliği, aforizmatik şekli ve Wittgenstein'ın Russell ve Analitik Felsefe üyeleri ile olan bireysel ilişkisidir. Bunun bir sonucu olarakta pozitivist filozofların Tractatus'u sahiplenmeleri olarak yorumlayabiliriz. Tezin amacı ise bu güne kadar yapılan Tractatus okumalarının birçoğunun Tractatus'un asıl amacını ıskaladıklarını göstermektir. Bunun bir sonucu olarak da Wittgenstein'ın ulaşmak istediği amacı ortaya koyarak Wittgenstein'ın felsefesini açık kılmaktır. Tezin kapsamı Wittgenstein'ın ilk eseri olan ve birinci dönemi olarak kabul edilen Tractatus Logico-Philosophicus ile sınırlı olacak ve Wittgenstein'ın diğer eser ve dönemleri incelenmeyecektir. Tezin amacının tam serimlenebilmesi için yirminci yüzyıl Viyana'sı ve bu döneme etki eden düşünürler ile Tractaus ile ilgili yazılmış olan metinler irdelenecektir. Bunun için kullanılan yöntem ise tamamen metin araştırması olacaktır. Araştırmayla ulaşılan sonuç, Witgenstein'ın aslında karşıt olduğu katı pozitivizm içine oturtulmuş olduğudur. Oysaki Wittgenstein için temel problem, bilimin alanı ile değerler alanının birbirinden ayırt edilemeyişidir. O hiçbir zaman metafiziği inkâr etmemiştir. Bu yanlış okumanın sebebi ise doğrudan Tractatus'u okuyup anlamak yerine hep belli bir perspektif ışığında değerlendirmek olmuştur. Bu bağlamda Tractatus'u Wittgenstein'ın kendi istediği etik bakış açısıyla okumak kanımca hem Wittgenstein felsefesini daha iyi anlamayı sağlayacak hem de felsefenin temel sorunsalından olan etik için yeni açılımların oluşmasına yol açacaktır. Bilhassa ülkemizde yeni bakış açılarının gelişmesine imkân sağlayacaktır.