Özel Okullarda Görev Yapan Yönetici ve Öğretmenlerin Yetenek Yönetimine İlişkin Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe Erol
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Rezzan Uçar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma özel okullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin yetenek yönetimine yönelik görüşlerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma geleneklerinden durum çalışması deseninin kullanıldığı bu araştırmada, özel okullarda görev yapan 10 okul yöneticisi ve 10 öğretmen ile yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler nitel araştırma yöntemleri doğrultusunda kodlanarak; yetenek yönetimi kavramı, yetenek yönetimine duyulan ihtiyaç, öğretmenlerin işe alımı, öğretmenlerin yerleştirilmesi, öğretmenlerin geliştirilmesi, öğretmenlerin kurumda devamlarının sağlanması ve örgütsel yedekleme olmak üzere 7 temada toplanmış, betimsel ve içerik analize tabi tutulmuştur. Yapılan görüşmeler sonucunda yetenek yönetimi kavramı temasında okul yöneticileri kurumun hedeflerini öne çıkaran görüşlere daha fazla katılım gösterirken, öğretmenler kişisel gelişimi öne çıkaran ifadeleri daha fazla belirtmişlerdir. Yetenek yönetimine duyulan ihtiyaç temasında okul yöneticileri; başarılı ve verimli çalışma ortamı, rekabet, çağa ayak uydurma, kuruma bağlılık ve planlı yönetim süreci elde etme gibi unsurların yetenek yönetimine duyulan ihtiyacı artırdığını belirtirken; öğretmenler bu nedenleri iş anlayışının değişmesi, bilgi teknolojilerindeki gelişmeler, rekabet, Toplam Kalite Yönetimi anlayışı ve bireysel farklılıkları yönetme olarak belirtmişlerdir. Öğretmenlerin işe alımındaki kriterler konusunda okul yöneticileri; öğretmen özellikleri, kurum amaçlarına uygunluk, boş pozisyonu doldurma ve örgütsel mutluluk gibi kriterler belirlerken öğretmenler; olumlu iş ortamı, öğretmene verilen değer, ekonomik güdüleyiciler, yaratıcı fırsatların sunulması ve öğrenen okul olma kriterlerini ifade etmişlerdir. Okul yöneticileri ve öğretmenler işe alım uygulamalarında; mülakat, mikro öğretim uygulamaları, referans, deneyim ve psikometrik testler gibi araçların kullanıldığını belirtmişlerdir. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin doğru rol ya da pozisyona doğru öğretmenlerin yerleştirilmesine yönelik görüşleri incelendiğinde başarı ve performans, kuruma yarar sağlama, doğru işin tanımlanması, öğretmenlik becerileri, tecrübe, akademik yeterlik, kuruma bağlılık gibi unsurların önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Okul yöneticileri ve öğretmenler; öğretmenlerin özel ilgi ve becerilerinin değerlendirilmesine ilişkin ise genellikle sorumluluk verildiğini vurgulamışlardır. Öğretmenlerin geliştirilmesini içeren uygulamalara ilişkin görüşler incelendiğinde okul yöneticileri ve öğretmenler en fazla eğitim öğretimi geliştirmeye yönelik uygulamalar yapıldığını ifade etmiştir. Kurumda devamın sağlanması konusunda okul yöneticileri ve öğretmenler, adaletli ödeme sistemlerinin ve ekonomik güven sağlamanın önemli olduğunu belirtmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenler kurumda devamın sağlanmasına yönelik uygulamaların genellikle takdir etmeden ibaret olduğunu vurgulamıştır. Örgütsel yedekleme temasında okul yöneticileri ve öğretmenler genellikle kurum içi kaynaklardan yararlanıldığını, uzun süreli sistematik bir uygulamanın olmadığını ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; özel okullarda yetenek yönetimi kültürünün oluşturulabilmesi için gerekli eğitim ve seminerlerin verilmesi, bu eğitim ve seminerlerin devlet okulları ile iş birliği yapılarak projeleştirilmesi önerilebilir. Anahtar sözcükler: Özel okul, yetenek, yetenek yönetimi, okul yöneticisi, öğretmen