Ticaret savaşlarının ekonomik politiği ve Türkiye ekonomisine yansımaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI POLİTİK EKONOMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İDRİS EĞEMEN
Danışman: Celal Kızıldere
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sanayi devriminden günümüze kadar teknolojik olarak gelişen dünyada, ticaret de bu gelişim sürecinden etkilenmektedir. Siber küreselleşme çağı denilen bu çağda sanayi çağından bilgi çağına geçiş, gündelik hayatlarımızda hissedilir bir etki oluşturmaktadır. Ülkeler, çağın ve teknolojinin getirdikleri ile yeni pazar arayışlarına girmişlerdir. Bu pazar arayışları içinde pazar yeri olmak istemeyen ülkeler serbest ticaretin oluşabilecek etkilerine karşı korumacı politikalar oluşturmuşlardır. Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasında başlayan ticarat savaşlarından küresel ekonomiler etkilendiği gibi, ABD'nin Türkiye'deki demir-çelik ve alüminyum alımlarını vergilendirmesi ile Türkiye de ticaret savaşlarından etkilenmiştir. Ekonomik büyümenin ülkeler için en öncelikli hedeflerden biri olduğu ve ekonomilerin küresel çaptaki bu tür krizlerden olumsuz etkilendiği bilinen bir gerçektir. Global ekonominin bu iki büyük gücü arasındaki rekabet ve ekonomik çelişkiden, gelişmekte olan diğer ülkeler gibi Türkiye de olumsuz etkilenmiştir. Son yıllarda oldukça şiddetlenen ticaret savaşları, ülkelerin yüksek borçları, Brexit süreci, İtalya'nın borç durumu, ABD'nin yavaşlayan ekonomisi, Çin ve ABD arasındaki ticaret gerilimi ve son olarak da Covid-19 salgını gibi birçok faktör küresel riskleri oldukça artırmış ve bu riskler ülkelerin ekonomik büyümelerini yakından etkiler hale gelmiştir. Ticaret savaşlarının ortasında kalan Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin son dönemlerde yaşanan derin krizlerin etkisi altında kalması ile para piyasalarında oluşan dalgalanmalar, merkez bankaları aracılığıyla yaptıkları müdahaleler ülkeler düzeyinde ayrı ayrı ele alınıp incelenmektedir. Amerika, Çin ve Avrupa Birliği gibi Türkiye'nin ticaret ilişkisinin bulunduğu ülkelerin yaşadığı ekonomik buhranların Türkiye ve dünya ekonomisine etkileri, büyük güçlerin finansal çatışmalarının yarattığı küresel ölçekteki sorunların incelenmesi bu çalışmaya konu edilmiştir. Bu tez çalışmasının amacı doğrultusunda iktisat literatürünün önemle üzerinde durduğu ticaret savaşları ve ekonomik politiği, Türkiye açısından incelenmiştir. Türkiye ekonomisi ve Türkiye'nin ticaret halinde olduğu ülkeler ile olan ilişkileri ikincil verilerden faydalanılarak ve literatür taraması sonuçları ile karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Bu çalışmada, iç ekonomiler düşünülerek uygulanan ticareti kısıtlayıcı politikaların, aslında genel olarak dünya ekonomilerini etkilediği için kazan-kazan ilkesine göre serbest ticaretin daha doğru bir yaklaşım olduğu politika yapıcıları tarafından göz önünde bulundurulmasının daha yararlı olacağı düşünülmektedir.