Cizre Yöresi Ninnilerinde Tematik Çeşitlilik

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, GELENEKSEL TÜRK MÜZİKLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sevil DOLAŞIR AKTÜRK

Danışman: Gönenç Hongur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ninniler, ait oldukları yöreye ait özellikleri bünyesinde barındırmaktadırlar. Bunun yanında kadının (annenin) yaşantısından da esinlenerek gelişir ve oluşurlar. Bu sebepten farklı konuları bünyesinde barındıran ninniler her yörede farklı tarzlarda söylenip farklı dillerde icra edilmektedir. Ninni Kelimeleri araştırma yapılan Şırnak ili Cizre ilçesinde Lorî, Lorîk, Lorîn olarak kullanıldığı görülmüştür. Ninni söyleme geleneğinin aktarım noktasında çoğunlukla kadınların bulunduğu fakat az da olsa erkek ağzından (baba tarafından) söylenen ninnilerin de olduğu tespit edilmiştir. Bu inceleme, çeşitli sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi nedenlerle yaşam koşullarının değiştiği, geleneksel kültürün etkinliğini yavaş yavaş yitirdiği ve buna bağlı olarak ninni söyleme geleneğinin eskisi kadar önemsenmediği, geleneksel kültürün modern yaşamı şekillendiren faktörlerle zayıfladığı günümüzde Cizre yöresi ninnilerindeki çeşitliliğinin ortaya koyulması adına yapılmıştır. Bu çalışmayla Cizre yöresi müzik kültürüne ilişkin öğelerin ve aynı zamanda sosyokültürel anlamda kadının yeri ve öneminin ortaya koyulması hedeflenmiştir. Betimsel nitelikli yürütülen bu çalışmada nitel araştırma yöntemi, içerik incelemesi tekniği kullanılmıştır. Bir toplumun anlaşılmasında anahtar niteliği taşıyan, yaşam biçimini, dilini yansıtan geleneksel öğeler kapsamında ninnilerin müzikal analizlerinin yapılması etnomüzikolojik açıdan da önem taşımaktadır.