Van Müzesi arkeolojik seramiklerinin petrografik, mineralojik ve jeokimyasal incelemesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN COŞKUN YILDİZ

Danışman: Türker Yakupoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Van Müzesinden alınan seramik parçalarının petrografik, mineralojik ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenip yerel killerin özellikleri ile karşılaştırılması yoluyla seramiklerin kaynak hammaddelerinin saptanması amaçlanmıştır. Van Müzesinden temin edilen buluntu yeri ve dönemi farklı 29 adet seramik numunesi ile Van ve çevre illerden toplanan 19 adet yerel kil üzerinde arkeometrik bir yaklaşımla XRD, ICP-MS, SEM-EDX analizleri ve boyutları uygun olan seramikler üzerinde ince kesit incelemeleri yapılmıştır. Van Müze Müdürlüğünden temin edilen seramik numunelere ilişkin yapılan makro gözlemlerde numunelerin ince dokulu olduğu, ağız ve gövde parçalarından oluştuğu, Osmanlı seramiklerinin farklı renklere sahip olduğu diğer dönem seramiklerinde devetüyü, kahverengi ve siyah olmak üzere sadece üç renk bulunduğu belirlenmiştir. Seramik örneklere ait ince kesit görüntüleri incelendiğinde plastik olmayan kalsit, kuvarsit ve mika grubu minerallerin oranının yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Plastisite özelliği göstermeyen killer, ateşe dayanıklılık karakterine sahiptir, gösterenler ise genellikle eritken özelliktedir. Kullanılan hammaddelerin göreceli olarak iri taneli olduğunu ve hammaddeler için öğütme işleminin uygulanmamış olabileceğini veya özensiz ya da yetersiz yapıldığını akla getirmektedir.