Kıbrıs Barış Harekatı ve Erzincanlı Kıbrıs Gazileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emine Kılıç
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdulaziz Kardaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konumu itibariyle tarih boyunca çeşitli devletlerin hâkim olmaya çalıştığı bir ada olan Kıbrıs, 1571 yılında Osmanlı egemenliğine geçmiş ve 308 yıl gibi uzun bir süre Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır. Kıbrıs'ın idaresi, Rus tehlikesi nedeniyle geçici olarak 1878 tarihinde İngiltere'ye bırakılmıştır. İngiltere, 1960 yılına kadar Kıbrıs'a hâkim olmuştur. Adanın İngiltere'ye devri Rumları harekete geçirmiş, Rumlar Enosis'i gerçekleştirmek için çeşitli faaliyetlerde bulunmuşlardır. Türklere karşı 1955'te EOKA terör örgütünü kurmuşlardır. Kendilerini korumak amacıyla Kıbrıslı Türkler de Rum saldırılarına karşı 1958'de Türk Mukavemet Teşkilatı'nı kurmuşlardır. 1960'da Türkiye, İngiltere ve Yunanistan'ın güvencesi altında Kıbrıs'ta cumhuriyet ilan edilmiştir. Fakat yeni kurulan bu cumhuriyet uzun süreli olmamıştır. Çünkü Rumların Türklere karşı sistemli saldırıları sonucu Kıbrıs Cumhuriyeti yıkılmıştır. Türklere karşı saldırıların yoğunlaştığı 1963, 1964 ve 1967 yıllarında Türkiye, bu saldırıları önlemek amacıyla girişimlerde bulunmuş ve bu girişimler sonucu Rumlar tarafından yapılan planlı katliamların önüne geçilmiştir. Rum Milli Muhafızları, Enosis'i gerçekleştirmek amacıyla 15 Temmuz 1974 yılında Kıbrıs'ta bir hükümet darbesi gerçekleştirmiş, Türkiye de garantörlük hakkını kullanarak Ada'da anayasal düzeni korumak için Kıbrıs'a müdahalede bulunma kararı almıştır. 20 Temmuz 1974'te başlayan Birinci Kıbrıs Barış Harekâtı üç gün sürmüş, ardından yapılan Cenevre Görüşmeleri'nden bir sonuç çıkmayınca Türkiye 14 Ağustos 1974'te İkinci Kıbrıs Barış Harekâtı'na başlamıştır. İkinci Harekâtta Türk Silahlı Kuvvetleri, Lefke-Lefkoşa-Magosa hattına kadar ilerlemiştir. Kıbrıs'a yapılan harekâta gönderilen askeri birlikler arasında Türkiye'nin her ilinden askerler yer aldığı gibi Erzincan ilinden giden askerlerimizde olmuştur. Harekâta katılan askerlerimiz bugün "Muharip Gazi" unvanlarını taşımaktadırlar. Erzincanlı gazilerle yapılan görüşmelerde gaziler harekât sürecini ve bu süreçte yaşadıklarını dile getirmiş ve tanık oldukları olaylar hakkında bilgiler vermişlerdir. Anahtar Kelimeler: Kıbrıs, TMT, EOKA, Enosis, Garantörlük Anlaşması, Barış Harekâtı, Cenevre Görüşmeleri, Kıbrıs Gazileri. Sayfa Sayısı: 125 Tez Danışmanı: Doç. Dr. Abdulaziz KARDAŞ