Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL APARI
Danışman: Tülay Gürsoy
Özet:
Bu tez bilimsel
çalışmasında, özellikle Van Gölü havzası ile çevresindeki illerde kırsal
alanlar yoğunlukta olmak üzere fazla miktarda bulunan bataklık ve sulak
alanlarda yetişen saz bitkisinin (typha angustifolia l.) çevresel ağır metal
kontaminasyonunun belirlenmesi, konsantrasyonunu ve varsa toksisitesini
etkileyen ekolojik nedenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Buna ek olarak, bir
biyokütle olarak poliüretan endüstrisinde yararlanılabilirliği ölçülmüştür.
Bu kapsamda saz bitkisinin
yaprak ve çiçek kısımlarında arsenik, kadminyum, kobalt, krom, bakır, fosfor,
kurşun, sülfür ve çinko miktarları ICP-OES cihazıyla ölçülmüş, bölgedeki su ve
toprak kontaminasyonları ile karşılaştırılmıştır. İlgili alanda yürütülen
ekolojik faaliyetler ile arasında bulunan ilişkiler tesbit edilmiştir.
Tespitlerimiz neticesinde
su doğal yapısında arsenik ağır metali toksisitesi ve toprak doğal yapısında
krom, bakır toksisitesi bulunmaktadır. Toprak yapısında çinko toksisitesi
bölgesel kanalizasyon arıtma faaliyetleri neticesinde oluşmuştur. Saz bitkisi
bünyesinde su, toprak ve lokasyonda gerçekleştirilen arıtma ve ulaşım
faaliyetlerine bağlı olarak arsenik, kobalt, krom ve çinko toksisitesi
oluşmuştur. Arsenik, kobalt, krom toksisitesi önlem almayı gerektiren
konsantrasyonlara sahiptir. Saz bitkisinin (Typha angustifolia L.),
biyoindikatör ve hiperakümülatör bitki özellikleri doğrulanmış, lokasyonda
fitoremediasyon rolü belirlenmiştir. Temiz bir çevrede yaşamak tüm canlılar
için önem taşımaktadır.
Saz bitkisinin yaprak ve
çiçek kısmı, poliüretan sektöründe petrol türevi hammaddelere alternatif
ve/veya katkı maddesi olması açısından PEG400 ve gliserol eşliğinde geleneksel
yağ banyosu ısıtma metoduyla polimerleştirilmiş, 23 sentez bileşiği fiziksel ve
kimyasal özellikleri açısından ölçülmüştür. Kullanılabilir nitelikli, çevre
dostu ve biyobozunur kopolimer(ler) sentezlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Ağır metal seviyesi, Biyokütle, Kopolimer bileşik,
Sentez