Farklı yaşlarda ilkokula başlayan öğrencilerin okula hazırbulunuşlukları ve uyum sorunları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kayahan Çökük
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İshak Kozikoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, 2017-2018 öğretim yılında MEB'e bağlı ilkokullarda öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluk düzeyleri ve uyum sorunlarını belirlemektir. Ayrıca, öğretmen görüşlerine göre farklı yaşlarda ilkokula başlama uygulamasının öğ¬renciler, öğretmenler ve öğretim süreci üzerindeki yansımalarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmada, karma araştırma yöntemlerinden gömülü karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, tabakalı amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 909 ilkokul birinci sınıf öğrencisi ve 30 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluklarını belirlemek amacıyla "İlkokula Hazırbulunuşluk Ölçeği", öğrencilerin okula uyum sorunlarını belirlemek amacıyla "Okula Uyum Ölçeği" ve öğretmen görüşlerini belirlemek amacıyla yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma), fark analizleri (MANOVA, ANOVA, t testi), Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı ve basamaklı regresyon analizi (stepwise regression analysis); nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar aşağıda sunulmuştur: 1. 60-65 aylık ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluk düzeylerinin orta düzeyde; 66-71 ve 72-84 aylık öğrencilerin ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. 2. İlkokul birinci sınıfa giden kız öğrencilerin, 66-71 ve 72-84 aylık öğrencilerin, Gaziantep, Kayseri ve İstanbul illerinde öğrenim gören öğrencilerin, okul öncesi eğitimi alan öğrencilerin, anne ve baba eğitim düzeyi yüksek olan öğrencilerin, kardeş sayısı az olan öğrencilerin, aile gelir düzeyi yüksek olan öğrencilerin okula hazırbulunuşluklarının daha yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 3. 60-65 aylık ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula uyum sorunlarını bazen yaşadıkları, 66-71 ve 72-84 aylık öğrencilerin ise okula uyum sorunlarını neredeyse hiç yaşamadıkları belirlenmiştir. 4. Van ilinde öğrenim gören ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin, okulöncesi eğitimi almayan öğrencilerin, anne ve baba eğitim düzeyi düşük olan öğrencilerin, aile gelir düzeyi düşük olan öğrencilerin okula uyum sorunlarını daha çok yaşadıkları belirlenmiştir. 5. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin okula hazırbulunuşluk düzeyleri ile okula uyum sorunları arasında yüksek düzeyde, negatif yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul birinci sınıf öğrencilerinin duyuşsal (% 54.4), psikomotor (% 4.4) ve bilişsel (% 0.5) becerilere ilişkin hazırbulunuşluklarının öğrencilerin okula uyum sorunlarındaki varyansın % 59.3'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Öğrencilerin öz bakım becerilerine ilişkin hazırbulunuşluklarının ise okula uyum sorunlarındaki varyansa anlamlı katkı sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6. Öğretmenlerin farklı yaşlarda ilkokula başlama uygulaması hakkında genel kanılarının, 60-65 aylık öğrencilerin okula hazır olmaması ve uyum sorunları yaşaması nedeniyle olumsuz olduğu belirlenmiştir. Öğretmenler, öğrencilerin yaşları arttıkça okula hazırbulunuşluklarının arttığı ve okula uyum sorunlarının azaldığını belirtmişlerdir. 7. Öğretmenlerin farklı yaşlarda ilkokula başlama uygulamasının öğretim süreci, öğretmen ve öğrenci sürecine yansımalarına ilişkin genel kanılarının olumsuz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.