Hegelci Diyalektik Mantık: Çelişkiden Bütünselliğe


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri (Yl) (Tezli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Öznur Ayışık

Danışman: Muhammet Nasih Ece

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Diyalektik ile ilgili karşılaşılan en büyük zorluklardan biri, diyalektiğin belirli kalıplarda ifade edilebilecek bir yapıya sahip olmaması ve geniş anlamsal çerçevelerde karşılık bulabilmesidir. Anlamsal bütünlüğün sağlanamadığı diyalektiğin varlık, değer ve düşüncede kullanımı ile birlikte, doğru düşünmenin formunu belirleyen genel mantık anlayışındaki yeri ve ilişkisini belirleyebilmek önemlidir. Tarihsel süreçte yapılan çalışmalar, diyalektiğe soyut ve ussal belirlenimler kazandırmıştır. Diyalektiğe ussal belirlenim kazandıran Hegel'e göre diyalektik, varlığın kendini gerçekleştirme bilimi olarak ifade edilmelidir. Varlığın kendini gerçekleştirme bilimi olan Hegel felsefesi, Hegel Mantığında Çelişkiden Bütünselliğe konu başlığıyla ele alınacaktır. Çalışmamızın konusu ile bağlantılı olarak amacımız, karşıtlığın birliği ve bunların çatışması üzerine kurulu olan Hegel diyalektiğini ve yine onun diyalektiği ekseninde, sistem kazanan mantığının genel yapısını ortaya koymak olacaktır. Bu yüzden geniş anlamsal çerçeveye sahip diyalektiğin varlık, değer ve düşüncedeki kullanımına dikkat edilerek, doğru düşünmenin formunu belirlediği kabul edilen genel mantık ile ilişkisi bağlamından yeniden incelenmesi önem arz etmektedir. Ancak bu çalışmada varılmak istenen nokta, Hegel'in diyalektik kavramından hareketle geliştirmiş olduğu mantığında, karşıtların birliği ve çelişkisinden, gerçekliğin ifadesini bulduğu bütünselliğe geçişini tarif etmektir.