BİTKİ GELİŞİMİNİ TEŞVİK EDEN KÖK BAKTERİLERİNİN (PLANT GROWTH PROMOTİNG RHİZOBACTERİA) BAZI STANDART VE HİBRİT DOMATES (Lycopersicon lycopersicum L.) ÇEŞİTLERİNDE TUZ STRESİNDEKİ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yağmur YILMAZ
Danışman: Çeknas Erdinç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, farklı hibrit ve standart domates çeşitleri ile bazı bitki gelişimini teşvik eden kök bakterileri (PGPR) ile kombinasyonların belirlenmesi ve belirlenen en iyi kombinasyonların tuz stresi altındaki reaksiyonlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında bitkisel materyal olarak 3 hibrit (Maysaloun, Platinium ve Interland) ve 3 standart (Falkon, Çanakkale ve Marmande) domates çeşitleri kullanılmıştır. Bakteriyel inokulum kaynağı olarak daha önceki çalışmalarda sınanmış 8 bakteri türü kullanılmıştır. Ön çalışma sonucunda belirlenen en iyi çeşitxbakteri kombinasyonunda, Interland domates çeşidi ile bakteri izolatı olarak CA41/1 (Bacillus thuringiensis), 18/1K (Pseudomonas putida), S5/4 ep (Pseudomonas putida), 30 (Pseudomonas putida) izolatları seçilmiştir. Tuz stresi için 25 ve 50 mM NaCI konsantrasyonları denenmiştir. Ön çalışmada çıkış oranı ve hızı, kotiledon eni ve boyu, yaprak sayısı, sürgün ve kök boyu, sürgün çapı, yeşil aksam ve kök yaş ağırlıkları, yeşil aksam ve kök kuru ağırlıkları, yeşil aksam ve kök kuru madde oranı gibi fide gelişim kriterleri değerlendirilirken, tuz stresi çalışmasında sürgün ve kök boyu, sürgün çapı, yaprak sayısı, yeşil aksam ve kök yaş ağırlıkları, yeşil aksam ve kök kuru ağırlıkları gibi fide gelişim kriterlerinin yanısıra tuz stresi etkisinin görsel olarak belirlendiği 0-5 skalası, tuza tolerans yüzdesi, yeşil aksam ve kökte besin elementi içerikleri incelenmiştir. PGPR kullanımı ile birlikte sodyum alımı azalmış, potasyum, fosfor, bakır, çinko, K/Na ve Ca/Na oranında kontrole göre önemli bir artış olduğu görülmüştür. PGPR uygulamalarında 25 mM tuz konsantrasyonu ile birlikte yeşil aksam sodyum içeriğinde % 94.35 ile S5/4ep izolatı 0 mM' e göre en düşük artış oranına sahip olurken, 50 mM NaCl dozunda ise % 167.14 ile CA41/1 bakteri izolatının en düşük artış oranına sahip olduğu tespit edilmiştir. Yeşil aksamda 25 mM tuz konsantrasyonu için 0 mM uygulamasına göre en yüksek K/Na artış oranı % 55.42 ile S5/4ep izolatında olurken, 50 mM'de ise % 70.00 ile CA41/1 bakteri izolatında artış meydana gelmiştir. Bu bağlamda PGPR izolatlarının tuz stresi altındaki domates bitkilerinde, fide gelişim parametrelerinde olumlu etkiler sağladığı ve besin içeriğinde özellikle tuz stresinde önemli olan K, Ca gibi besin elementlerinin alımını kolaylaştırarak, bitki gelişimine olumlu yönde etki yaptığı tespit edilmiştir.